मंगळवारी तेलाच्या किमती जवळपास पाच टक्क्यांनी घसरून तीन आठवड्यांच्या नीचांकी पातळीवर पोहोचल्या. Qatar आणि U.S. Treasury Secretary Scott Bessent यांच्याकडून मिळालेल्या राजनैतिक संकेतांमुळे Strait of Hormuz मधील तणाव कमी करू शकणाऱ्या U.S.-Iran कराराच्या आशांना पुन्हा बळ मिळाले. या महत्त्वाच्या तेलवाहतूक मार्गाचे संभाव्य पुनरुज्जीवन बाजाराला प्रभावित करून पुरवठ्याबाबतची भीती कमी करणारे ठरले.
—
## तेल फ्युचर्समधील प्रमुख हालचाली
Brent crude प्रति बॅरल $3.95—सुमारे 4.72%—घसरून $79.82 वर स्थिरावले. सत्रादरम्यान ते $86.33 या उच्चांकावर पोहोचले होते. U.S. West Texas Intermediate (WTI) मध्ये आणखी मोठी घसरण झाली. ते $4.32 (5.38%) घसरून $76.02 वर आले; त्याआधी ते $82.33 वर पोहोचले होते. दोन्ही बेंचमार्क 13 जुलै रोजी नोंदवलेल्या पातळीवर घसरले.
दिवसाच्या सुरुवातीला Brent आणि WTI मध्ये 2% पेक्षा जास्त वाढ झाली होती. U.S.-Iran करार प्रत्यक्षात येईल की नाही—आणि आला तर कशा प्रकारे—याबाबतच्या अनिश्चिततेशी व्यापारी झुंजत होते.
—
## राजनैतिक संकेतांचा बाजारावर प्रभाव
विश्लेषकांच्या मते, संभाव्य U.S.-Iran कराराचा मसुदा तयार झाल्याचे Qatari अधिकाऱ्यांनी सांगितल्याने तेलाच्या किमतीतील सुरुवातीची वाढ उलटली. UBS चे Giovanni Staunovo म्हणाले, “संभाव्य U.S.-Iran तोडगा काढण्याचा मसुदा तयार झाल्याचे Qatari अधिकाऱ्यांनी सांगितल्यानंतर तेलाच्या किमतींनी याआधीची वाढ काही प्रमाणात गमावली.”
Qatar’s Foreign Ministry चे प्रवक्ते Majed Al Ansari यांनी Qatar, Pakistan आणि Oman राजनैतिक प्रयत्नांमध्ये सक्रियपणे समन्वय साधत असल्याचे स्पष्ट केले. सर्व पक्ष वाटाघाटीद्वारे तोडगा काढण्यासाठी प्रयत्नशील असताना कराराचे मसुदे एकमेकांशी देवाणघेवाण करण्यात आले आहेत. Treasury Secretary Bessent यांनी या घडामोडीला अधिक तातडीचे स्वरूप देत हा करार “मंगळवार किंवा बुधवारपर्यंत लवकरात लवकर” अंतिम होऊ शकतो, असे सांगितले. Strait of Hormuz मधून “बरीच” जहाजे बाहेर पडताना आपण पाहिल्याचेही त्यांनी नमूद केले, ज्यावरून परिस्थितीत सुधारणा होत असल्याचे संकेत मिळतात.
—
## Strait of Hormuz: जागतिक तेलासाठीचे धोरणात्मक प्रवेशद्वार
जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यात Strait of Hormuz ची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे. फेब्रुवारीच्या अखेरीस अलीकडील शत्रुत्वामुळे संघर्ष सुरू होण्यापूर्वी, या जलमार्गातून जगातील दररोजच्या तेल आणि liquefied natural gas वाहतुकीपैकी सुमारे एक-पंचमांश वाहतूक होत होती.
सध्याही वाहतूक मोठ्या प्रमाणात विस्कळीत आहे. Gulf waters मधून होणाऱ्या निर्यात हालचालींवर अद्याप दबाव असल्याचे ANZ च्या विश्लेषकांनी नमूद केले. “Strait of Hormuz मधून होणारी जहाजांची ये-जा अत्यंत नीचांकी पातळीवरून केवळ किरकोळ सुधारत आहे.” जहाजांवरील Iranian हल्लेही सुरूच आहेत, त्यामुळे पुरवठा साखळ्या अस्थिर राहण्याची भीती आणखी वाढली आहे.
इतर घटनांमुळेही चिंता वाढली आहे: Oman मधील Al Khasab च्या ईशान्येला 37 km अंतरावर एका अज्ञात प्रक्षेपकामुळे मालवाहू जहाजाचे नुकसान झाले. तसेच Bab el-Mandeb आणि Hormuz परिसरातील जलवाहतूक मार्गांमध्ये फारसा बदल झालेला नाही. राजनैतिक आशावाद असूनही वाहतुकीत किरकोळच बदल झाल्याने हे मार्ग काही प्रमाणात ठप्प अवस्थेत आहेत.
—
## विश्लेषकांचे लक्ष कशाकडे
Goldman Sachs च्या अंदाजानुसार, ठोस U.S.-Iran करार होईपर्यंत किंवा सागरी धोक्यांमध्ये नव्याने वाढ होईपर्यंत Brent crude $80–$90 या श्रेणीत राहील. दरम्यान, Staunovo यांनी नमूद केले की Middle East मधील तेल उत्पादन नीचांकी पातळीवरून सावरत असले तरी ते अद्याप संघर्षापूर्वीच्या उत्पादन पातळीवर पोहोचलेले नाही. या तफावतीमुळे जागतिक ऊर्जा बाजारपेठेत एकूणच पुरवठा अपुरा असल्याची भावना निर्माण होत आहे.
—
## पुढील दिशा
पुढील एक-दोन दिवसांत U.S.-Iran करार प्रत्यक्षात आल्यास, तो तेल बाजारासाठी निर्णायक वळण ठरू शकतो. राजनैतिक तोडगा निघाल्यास Hormuz मधून अधिक व्यापक वाहतूक सुरू होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे पुरवठ्यातील सर्वात गंभीर अडथळ्यांपैकी एक दूर होऊ शकतो.
मात्र, कोणत्याही करारात Iran च्या मागण्यांचा समावेश असणे आवश्यक आहे. त्यामध्ये या जलमार्गातून येणाऱ्या जहाजांवरील नियंत्रण, बाहेर जाणाऱ्या वाहतुकीवर देखरेख आणि गरज भासल्यास हस्तक्षेप करण्याचा अधिकार यांचा समावेश आहे. वाटाघाटी प्रक्रियेत या अटी अजूनही सर्वात गुंतागुंतीच्या मुद्द्यांपैकी आहेत. या कराराचे यश किंवा अपयश पुढील काही आठवड्यांतील तेलाच्या किमतींच्या प्रवाहाला दिशा देऊ शकते.
—
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
