‘केवळ 10 सेकंदांच्या फरकाने आमचा जीव वाचला’; एका मुख्याध्यापकाने पुराच्या धोक्यापासून 900 मुलांना कसं वाचवलं?

नेपाळमधील नुवाकोट जिल्ह्यातून रिपोर्टिंग करणारे बीबीसी न्यूज नेपाळीचे अशोक दाहाल आणि कमल परियार यांनी सांगितले की, येथील एका शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी वेळीच सुमारे 900 विद्यार्थी-विद्यार्थिनींना सुरक्षित ठिकाणी हलवले.

एका शाळेच्या मुख्याध्यापकांमुळे नेपाळच्या पुरातून 900 विद्यार्थी-विद्यार्थिनींचे प्राण वाचले. नेपाळमधील नुवाकोट जिल्ह्यातून बीबीसी न्यूज नेपाळीचे अशोक दहल आणि कमल परियार रिपोर्टिंग करत आहेत. त्यांनी या घटनेबद्दल माहिती दिली.

शाळेचे मुख्याध्यापक राजेंद्र दवाडी यांनी त्यांच्याशी बोलताना म्हटलं की, पुराच्या धोक्याबाबत त्यांना अवघ्या काही मिनिटांत वेगवेगळ्या लोकांकडून चार फोन आले होते. या इशाऱ्यांनंतर त्यांनी जराही वेळ न घालवता शाळा रिकामी करण्याचा निर्णय घेतला.

राजेंद्र दवाडी हे नुवाकोटमधील त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालयाचे मुख्याध्यापक आहेत. या शाळेत एकूण 1,600 हून अधिक विद्यार्थी शिकतात.

विद्यार्थ्यांना उंचावर असलेल्या सुरक्षित ठिकाणी नेत असताना दवाडी यांना दिसले की, नदीपासून सुमारे 100 मीटर अंतरावर असलेले शाळेचे वसतिगृह पुराच्या पाण्यात बुडत होते.

16 वर्षांची युनिशा शाही या 900 विद्यार्थ्यांपैकी एक. पुराचं पाणी येण्याच्या काही क्षण आधीच युनिशा तिच्या मैत्रिणींसोबत तिथून बाहेर पडली.

युनिशाने बीबीसीला सांगितलं, “केवळ दहा सेकंदांच्या फरकाने आम्ही बचावलो. आमच्या डोळ्यांदेखत बाजार वाहून गेला.”

इतर विद्यार्थ्यांसोबत आपण शाळेच्या मागच्या बाजूला असलेल्या अरुंद आणि चिखलाने भरलेल्या रस्त्यावरून धावत उंच ठिकाणी गेल्याचं युनिशा सांगते.

युनिशा यांची मुलाखत त्यांच्या आई सबिना श्रेष्ठ यांच्यासोबत घेण्यात आली. पुराची बातमी समजल्यानंतर मुलीशी संपर्क साधण्याच्या प्रयत्नात या कुटुंबाने अनेक तास काळजीत घालवले.

त्या सांगतात, “मी घाबरून गेले होते. मी माझ्या पतीला, मुलीला अनेक वेळा फोन केला, पण दोघांशीही संपर्क होऊ शकला नाही.”

अखेर मुलीशी संपर्क झाल्यानंतर श्रेष्ठ यांना काहीसा दिलासा मिळाला. मात्र, युनिशा घरी परत येईपर्यंत कुटुंब काळजीत होतं. शेवटी तीन दिवसांनी युनिशा घरी परतली.

भोटेकोशी इथं आलेल्या पुरामुळे वेगवेगळ्या बँकांच्या नऊ शाखा पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाल्याचं नेपाळ बँकर्स असोसिएशनने म्हटलं आहे

असोसिएशनचे अध्यक्ष संतोष कोईराला यांनी सांगितलं, “आम्हाला मिळालेल्या माहितीनुसार आमच्या बँकेचे 27 कर्मचारीही बेपत्ता आहेत.”

या बँकांमध्ये किती रोख रक्कम होती याबाबतची अचूक माहिती गोळा केली जात असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

या बँकांमधील खातेदारांचे पैसे बुडणार नसल्याची हमी कोईराला यांनी दिली.

नष्ट झालेली रोख रक्कम आणि इतर मालमत्तेचं नेमकं किती नुकसान झालं याची माहिती काही दिवसांत समोर येईल, असंही त्यांनी म्हटलं.

दरम्यान, धाडिंग इथं एका खड्ड्यातून पुराच्या पाण्यासोबत वाहून आलेले पैसे चोरण्याच्या आरोपाखाली 29 जणांना ताब्यात घेण्यात आल्याचं धाडिंग जिल्हा पोलीस कार्यालयाने सांगितलं आहे.

पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार या ठिकाणी एकूण किती रोख रक्कम होती, हे अजून स्पष्ट झालेलं नाही. मात्र, शोधमोहिमेदरम्यान 92 लाख रुपयांहून अधिक रक्कम जप्त करण्यात आली आहे.

नेपाळ पोलिसांच्या ताज्या आकडेवारीनुसार 26 ऑगस्टला आलेल्या पुरानंतर आतापर्यंत 794 मृतदेह सापडले आहेत. स्थानिक वेळेनुसार रविवारी (30 ऑगस्ट) संध्याकाळी सुमारे सहा वाजेपर्यंतची ही आकडेवारी आहे.

पुरामुळे आतापर्यंत 781 जणांचा मृत्यू झाला असून 2,502 जण अद्याप बेपत्ता असल्याचं नेपाळच्या नॅशनल डिझास्टर रिस्क रिडक्शन अँड मॅनेजमेंट अथॉरिटीने (एनडीआरआरएमए) म्हटलं आहे.

बेपत्ता असलेल्या 2,500 हून अधिक लोकांमध्ये नेपाळमधील जलविद्युत प्रकल्पांवर काम करणारे शेकडो कर्मचारी असल्याची शक्यता आहे.

गेल्या काही दिवसांत नेपाळमधील विविध यंत्रणांकडून वेगवेगळी माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे अधिकृत आकडेवारीही नेहमी एकमेकांशी जुळत नाही.

दरम्यान, नेपाळच्या पंतप्रधान कार्यालयाने म्हटलं आहे की, त्रिशूली-3 ए जलविद्युत प्रकल्पाच्या ठिकाणी असलेल्या बोगद्यात बचावकार्याला वेग देण्यात आला आहे. यामध्ये ‘ब्लास्टिंग ऑपरेशन’चाही समावेश आहे.

पंतप्रधान कार्यालयाने एक्सवरील एका पोस्टमध्ये म्हटलं आहे की, सशस्त्र दल, पोलीस आणि प्रशिक्षित कुत्र्यांसह बचाव पथकातील एकूण 90 जणांची संयुक्त टीम तैनात करण्यात आली आहे.

याआधी बोगद्याच्या वरच्या भागात एक छिद्र पाडण्यात आलं होतं. त्यातून बचावकर्मी दोरांच्या सहाय्याने खाली उतरले.

पंतप्रधान कार्यालयाने सांगितलं, “त्यांनी आत असलेल्या लोकांना आवाज दिला, मात्र आतून कोणताही प्रतिसाद मिळाला नाही.”

जगभरातून पर्यटक नेपाळच्या पर्वतरांगा आणि नैसर्गिक सौंदर्याचा आनंद घेण्यासाठी इथं येतात. यासोबतच मोठ्या संख्येने पर्यटक नेपाळमधील धार्मिक स्थळांनाही भेट देतात.

26 ऑगस्टला आलेल्या पुरानंतर नेपाळमध्ये अजूनही मोठ्या संख्येने परदेशी नागरिक बेपत्ता आहेत. बीबीसी नेपाळीच्या माहितीनुसार, पुरानंतर नेपाळमध्ये किमान 320 भारतीय नागरिक अद्याप बेपत्ता आहेत.

दरम्यान, भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने बचाव करण्यात आलेल्या 149 भारतीय नागरिकांची माहिती शेअर केली आहे. ही माहिती 30 ऑगस्ट 2026 रोजी संध्याकाळी 5.30 वाजेपर्यंतची असल्याचं मंत्रालयाने सांगितलं आहे.

चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार नेपाळमध्ये सुमारे 100 चिनी नागरिक बेपत्ता आहेत.

याशिवाय अमेरिकेचे 90, युक्रेनचे 62, मलेशियाचे 51, ऑस्ट्रेलियाचे 41, ब्रिटनचे 33 आणि कॅनडाचे 30 नागरिक पुरानंतर बेपत्ता आहेत.

याशिवाय दक्षिण कोरिया, दक्षिण आफ्रिका, पोर्तुगाल, नेदरलँड्स आणि न्यूझीलंडमधून नेपाळमध्ये आलेल्या काही नागरिकांशीही संपर्क होऊ शकलेला नाही. या नागरिकांचाही बेपत्ता असलेल्यांमध्ये समावेश आहे.

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन.)