Jared Kushner यांच्या अलीकडील राजनैतिक प्रयत्नांमुळे गाझा युद्धविराम योजना पुन्हा जिवंत करण्याच्या प्रयत्नांना वेग आला आहे. मात्र, इस्रायलचे पंतप्रधान Benjamin Netanyahu कोणत्याही सैन्य माघारीपूर्वी Hamas चे संपूर्ण निःशस्त्रीकरण झाले पाहिजे, या मागणीवर ठाम असल्याने महत्त्वाचे अडथळे कायम आहेत—आणि Hamas ने या मागणीला विरोध केला आहे.
—
### Hamas सोबतची दुर्मीळ भेट अमेरिकेचा निर्धार दर्शवते
रविवारी, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांचे सल्लागार आणि जावई Jared Kushner यांनी कैरो येथे Hamas चे नेते Khalil al-Hayya यांची भेट घेतली. प्रादेशिक अधिकाऱ्यांनी आणि नाव जाहीर न करण्याच्या अटीवर बोलणाऱ्या Hamas च्या सूत्रांनी या बैठकीची पुष्टी केली. ही बैठक दोन तासांहून अधिक काळ चालली आणि त्यात Egypt, Qatar आणि Turkey यांसह मध्यस्थी करणाऱ्या देशांचा सहभाग होता.
या बैठकीत गाझासाठी अमेरिकेने प्रस्तावित केलेल्या मार्गनकाशावर चर्चा झाली. रखडलेल्या October 2025 च्या युद्धविरामानंतर पुढे जाण्याच्या उद्देशाने तयार करण्यात आलेल्या या 15 कलमी आराखड्यात Hamas ने टप्प्याटप्प्याने निःशस्त्रीकरणाची प्रक्रिया सुरू करणे ही प्रमुख अट आहे.
Hamas च्या अधिकाऱ्यांनी या योजनेला, तसेच कायमस्वरूपी युद्धविराम, गाझामधून इस्रायली सैन्याची संपूर्ण माघार, सातत्यपूर्ण मानवतावादी मदत आणि पुनर्बांधणीच्या प्रयत्नांसारख्या मूलभूत घटकांना आपला पाठिंबा असल्याचे पुन्हा स्पष्ट केल्याचे सांगितले जाते. मात्र, Hamas या प्रक्रियेची अंमलबजावणी करेल का, याबाबत Netanyahu यांनी साशंकता व्यक्त केल्याने इस्रायलचा विश्वास अद्याप नाजूक आहे.
—
### Netanyahu यांच्या नकारामुळे संघर्षाचे गांभीर्य वाढले
अमेरिकेकडून करण्यात आलेल्या प्रयत्नांनंतरही Netanyahu यांनी गेल्या आठवड्यात 15 कलमी दस्तऐवजाला सार्वजनिकपणे नकार दिला. Hamas पूर्णपणे निःशस्त्र होईपर्यंत, आपल्या सैन्याच्या नियंत्रणाखाली असलेल्या गाझाच्या सुमारे 60% भागातून सैन्य माघार घेणार नाही, असे त्यांनी पुन्हा स्पष्ट केले. हे निःशस्त्रीकरण वास्तविक असले पाहिजे आणि त्यात सर्व शस्त्रांचा समावेश असला पाहिजे, असा त्यांचा आग्रह आहे.
Netanyahu यांची भूमिका अमेरिकेच्या योजनेतील सशर्त आणि टप्प्याटप्प्याने राबविल्या जाणाऱ्या दृष्टिकोनाला छेद देते. संपूर्ण निःशस्त्रीकरणाशिवाय कोणतीही माघार घेण्यास ते नकार देतात. तसेच, सध्याच्या अटींनुसार गाझा किंवा West Bank मध्ये Palestinian राज्य निर्माण करण्याच्या कल्पनेलाही ते विरोध करतात.
—
### तारेवरची कसरत: Kushner यांची Netanyahu यांच्याशी भेट
Kushner यांनी सोमवारी Jerusalem येथे Netanyahu यांची भेट घेतली. त्यांच्यासोबत माजी British Prime Minister Tony Blair आणि युद्धविरामावर देखरेख करणाऱ्या अमेरिकेने स्थापन केलेल्या Board of Peace चे प्रमुख Nickolay Mladenov उपस्थित होते.
या बैठकीदरम्यान, Hamas ला निःशस्त्रीकरणाची प्रक्रिया खरोखर सुरू करण्याचा हेतू आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी Israel ने “लहान पावले” उचलावीत, असे Kushner यांनी सुचवले. ही पावले विश्वास निर्माण करण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात; मात्र October मध्ये होणाऱ्या Israel च्या आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर हा मुद्दा राजकीयदृष्ट्या संवेदनशील आहे.
अमेरिकेच्या प्रस्तावानुसार, देखरेख आणि निरीक्षणाच्या व्यवस्थेसह Israeli सैन्याची माघार Hamas च्या निःशस्त्रीकरणाशी जोडलेली आहे. मात्र, कोणत्याही माघारीपूर्वी निःशस्त्रीकरण झाले पाहिजे, अशी Israel ची भूमिका आहे. त्यामुळे अमेरिकेच्या दृष्टिकोनाशी स्पष्ट विरोधाभास निर्माण होतो.
—
### प्रादेशिक दबाव आणि राजकीय वास्तव
Saudi Arabia आणि UAE यांसह Arab देशांनी Netanyahu यांनी अमेरिकेच्या पाठिंब्याच्या मार्गनकाशाला दिलेल्या नकाराचा निषेध केला. या नकारामुळे राजनैतिक प्रयत्नांना धक्का बसू शकतो, असा इशाराही त्यांनी दिला.
Netanyahu यांच्यासाठी देशांतर्गत राजकारणामुळे परिस्थिती आणखी गुंतागुंतीची झाली आहे. निवडणुका जवळ आल्याने, Israel ची सुरक्षा कमकुवत करणारी किंवा त्यांच्या भूमिकेला धक्का देणारी कोणतीही तडजोड निवडणुकीच्या दृष्टीने जोखमीची ठरू शकते.
दरम्यान, Israel ने आपली कर्तव्ये पूर्ण करणे—हल्ले थांबवणे, सुरक्षितता सुनिश्चित करणे आणि मान्य केलेल्या माघारीच्या रेषा कायम ठेवणे—या अटीवरच निःशस्त्रीकरणाबाबत कोणतीही बांधिलकी स्वीकारता येईल, असे Hamas चे म्हणणे आहे.
—
### काय पणाला लागले आहे
हा उपक्रम अपयशी ठरल्यास:
– October मध्ये मध्यस्थी करून घडवून आणलेला गाझा युद्धविराम नाजूक आणि वादग्रस्तच राहण्याची शक्यता आहे.
– 15 कलमी योजनेला पुढे नेल्यानंतरही परिणाम साधता न आल्यास, अमेरिकेला विश्वासार्हतेच्या संकटाला सामोरे जावे लागू शकते.
– गाझामधील मानवतावादी परिस्थिती आणखी खालावू शकते आणि दहशतवादी तणाव वाढू शकतो, त्यामुळे प्रादेशिक स्थैर्य बिघडण्याची शक्यता आहे.
हा उपक्रम यशस्वी ठरल्यास:
– टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात येणारी शांतता योजना पुढे नेण्याची शक्यता निर्माण होऊ शकते.
– निःशस्त्रीकरणाच्या निश्चित झालेल्या टप्प्यांशी समन्वय साधून Israel धोरणात्मक माघार सुरू करू शकते.
– गाझामध्ये संघर्षाला विराम मिळू शकतो, पायाभूत सुविधांची पुनर्बांधणी सुरू होऊ शकते आणि मदतीचा पुरवठा पुन्हा सुरू होऊ शकतो.
—
### निष्कर्ष
Jared Kushner यांचे राजनैतिक प्रयत्न 15 कलमी शांतता मार्गनकाशाची अंमलबजावणी करण्यासाठी आतापर्यंतच्या सर्वांत सक्रिय प्रयत्नांपैकी एक ठरत आहेत. रविवारी Hamas सोबत झालेली दुर्मीळ भेट आणि Netanyahu यांच्यासोबत झालेल्या पुढील चर्चांमुळे हा निर्णायक टप्पा अधोरेखित झाला आहे. मात्र, निःशस्त्रीकरण आणि माघारीच्या अटींवर Hamas आणि Israel या दोन्ही बाजूंनी तडजोड केल्याशिवाय पुढील मार्ग अद्याप अत्यंत अनिश्चित आहे.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
