ટાટા સન્સના અધ્યક્ષોમાં એન. ચંદ્રશેખરન અને સાયરસ મિસ્ત્રી કેમ અલગ તરી આવ્યા?

19મી સદીમાં તેની શરૂઆતથી લઈને આજના અત્યંત વૈવિધ્યસભર conglomerate સુધી, Tata Sonsના નેતૃત્વમાં અનેક વ્યક્તિઓ રહી છે. તેમામાં Cyrus Mistry અને Natarajan “Chandra” Chandrasekaran અલગ તરી આવે છે—તેમના વંશપરંપરાગત સંબંધોને કારણે નહીં, પરંતુ ચેરમેન પદ સુધી પહોંચવાના તેમના અનોખા માર્ગો અને કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે પાડેલી અસરને કારણે.

—

## પરંપરાથી અલગ વળાંક: Tata પરિવાર બહારના નેતાઓએ સંભાળ્યું નેતૃત્વ

2012માં Ratan Tata પદ પરથી નિવૃત્ત થયા ત્યારે Tata Sonsએ Cyrus Mistryની ચેરમેન તરીકે નિમણૂક કરીને લાંબા સમયથી ચાલતી પરંપરામાં બદલાવ કર્યો. Tata Sonsમાં સૌથી મોટો હિસ્સો ધરાવતી કંપની Shapoorji Pallonji & Co. સાથે સંકળાયેલા Mistry, Tata અટક વગરની વ્યક્તિ તરીકે કંપનીનું નેતૃત્વ કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ બન્યા.

Mistry 2006માં Tata Sonsના બોર્ડમાં જોડાયા અને 2012માં ચેરમેન પદ સંભાળ્યું. જોકે, 2016માં શેરધારકોએ તેમના નેતૃત્વમાં વિશ્વાસ ગુમાવ્યો હોવાનો દાવો કર્યા બાદ બોર્ડે તેમને પદ પરથી દૂર કર્યા. આ અણધાર્યા નિર્ણયને પગલે Ratan Tataએ થોડા સમય માટે ફરી જવાબદારી સંભાળી અને ત્યારબાદ 2017માં Natarajan Chandrasekaran માટે ચેરમેન પદનો માર્ગ મોકળો થયો.

Cyrus Mistry અને N. Chandrasekaran પૈકી કોઈપણ Tata પરિવારના રક્તસંબંધમાં ન હોવા છતાં, આ બંને પ્રતિષ્ઠિત પદ માટે પસંદ કરાયેલા પરિવાર બહારના માત્ર બીજા સભ્યો બન્યા.

—

## પ્રારંભિક સંચાલકો: Tata પરિવારનો યુગ

સ્થાપક CEO Jamsetji Nusserwanji Tataથી લઈને આધુનિક ઉદ્યોગપતિ Ratan Tata સુધી, નેતૃત્વ હંમેશાં પરિવારની અંદર અથવા નજીકના સહયોગીઓમાં જ રહ્યું હતું. આ પરંપરાના મુખ્ય નેતાઓમાં સામેલ હતા:

– **Jamsetji Tata**, જેમણે 1868માં વેપારથી આગળ વધીને સ્ટીલ, વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને માળખાકીય સુવિધાઓના પ્રોજેક્ટ્સ સહિતની વ્યાપક મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ સાથે આ વ્યવસાયની શરૂઆત કરી.
– **Dorabji Tata**, તેમના મોટા પુત્ર, જેમણે સંસ્થાને વીજ ઉત્પાદન, હોસ્પિટાલિટી અને વીમા ક્ષેત્રોમાં વિસ્તારી અને 1907માં Tata Iron & Steel Companyની સ્થાપનાની દેખરેખ રાખી.
– **Nowroji Saklatvala**, Dorabjiના પિતરાઈ ભાઈ, જેમણે કર્મચારી કલ્યાણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું અને કોર્પોરેશનની અસરનો વ્યાપ વધાર્યો.
– **J.R.D. Tata**, જેમણે 50 વર્ષથી વધુ સમય સુધી Tata Sonsનું માર્ગદર્શન કર્યું, તેના મુખ્ય વ્યવસાયોને વિસ્તૃત કર્યા અને વૈશ્વિક કામગીરી માટે પાયો નાખ્યો.
– **Ratan Tata**, જેમણે 1991થી 2012 સુધી નેતૃત્વ કર્યું, ઉદારીકરણના સમયગાળામાં ગ્રુપમાં પરિવર્તન લાવ્યું, આંતરરાષ્ટ્રીય સાહસો સ્થાપ્યા અને વૈશ્વિક સ્તરે તેની સ્થિતિ મજબૂત કરી.

—

## Cyrus Mistryનું ટૂંકું પરંતુ ઘટનાસભર ચેરમેનપદ

Cyrus Mistryની નિમણૂક ઐતિહાસિક હતી, કારણ કે તેણે પરંપરા તોડી હતી; જોકે, તેમનો કાર્યકાળ વિવાદોથી ઘેરાયેલો રહ્યો. 2012થી 2016 સુધી ચેરમેન રહેલા Mistryનો કાર્યકાળ વિશ્વાસ ગુમાવ્યાનું કારણ દર્શાવતા બોર્ડના મતદાન બાદ સમાપ્ત થયો.

તેમને પદ પરથી દૂર કરવાના નિર્ણયથી વ્યાપાર જગતમાં તીવ્ર પ્રતિક્રિયાઓ ઊભી થઈ. વચગાળામાં Ratan Tata સંભાળક તરીકે ફરી પદ પર આવ્યા અને ત્યારબાદ તેમના ઉત્તરાધિકારીની પસંદગી કરી.

—

## Chandraનો યુગ: વૃદ્ધિ અને પરિવર્તન

2017માં Natarajan Chandrasekaran ચેરમેન બન્યા ત્યારે આ નિમણૂક Cyrus Mistryને પદ પરથી દૂર કરવાના બનાવની લાંબી છાયામાં થઈ હતી. તેમ છતાં, તેમણે સ્પષ્ટ દૃષ્ટિકોણ સાથે આગળ વધવાનું ચાલુ રાખ્યું. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ:

– Tata Groupનો નોંધપાત્ર વિસ્તાર થયો અને તે **100થી વધુ દેશોમાં** **31 કંપનીઓ** ધરાવતા ગ્રુપ તરીકે વિકસ્યું.
– પરંપરાગત તેમજ ઊભરતા ક્ષેત્રોમાં આવક અને નફામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો.

આ સફળતા છતાં, **12 ઓગસ્ટ, 2026**ના રોજ Chandrasekaranએ જાહેરાત કરી કે **ફેબ્રુઆરી 2027**માં તેમનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થાય ત્યારે તેઓ બીજા કાર્યકાળ માટે દાવો નહીં કરે.

—

## તેઓ કેમ યાદગાર છે

Cyrus Mistry અને N. Chandrasekaran Tata Sonsના ઇતિહાસમાં માત્ર તેમની ભૂમિકાઓને કારણે નહીં, પરંતુ અન્ય કારણોસર પણ અલગ તરી આવે છે:

– **પરંપરા તોડવી**: તેમની નિમણૂકોએ કંપનીના દોઢ સદીથી વધુના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત Tata વંશપરંપરા બહારની વ્યક્તિઓને તેનું નેતૃત્વ સોંપ્યું.
– **નવા યુગોને આકાર આપવો**: બંનેએ પરિવર્તનના સમયગાળામાં કંપનીનું માર્ગદર્શન કર્યું—Mistryએ શેરહોલ્ડર નિયંત્રણની બદલાતી રચના દરમિયાન, જ્યારે Chandrasekaranએ વૈશ્વિકીકરણ અને વૈવિધ્યકરણના સમયગાળામાં.
– **દૃશ્યમાન અસર**: Chandraના નેતૃત્વ દરમિયાન આવક, નફો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉપસ્થિતિમાં માપી શકાય તેવી વૃદ્ધિ જોવા મળી.

—

## ભૂતકાળ પર નજર, ભવિષ્ય તરફ આગળ વધવું

આ ફેરફારોનું મહત્ત્વ સમજવા માટે Tataના ભૂતકાળના નેતૃત્વ પર નજર કરવી જરૂરી છે:

– **Jamsetji**એ મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યો નક્કી કર્યા હતા, પરંતુ મોટા પાયે ઔદ્યોગિક સંશોધન જેવા તેમના અનેક ઉદ્દેશો 1904માં તેમના અવસાન પહેલાં સાકાર થઈ શક્યા નહોતા.
– **Dorabji, Saklatvala, J.R.D. અને Ratan Tata**એ દરેકે સંસ્થાને તેના અનુસૂચિત તબક્કાઓમાંથી માર્ગદર્શન આપ્યું: ઔદ્યોગિક એકીકરણ, કર્મચારી કલ્યાણ, વૈશ્વિક વિસ્તરણ અને આધુનિકીકરણ.

આ વારસો જળવાઈ રહ્યો હોવા છતાં, Mistry અને Chandra જેવા પરિવારના લાભાર્થી ન હોય તેવા નેતાઓને ચેરમેન પદ સોંપવાનો ગ્રુપનો નિર્ણય બદલાતી ગતિશીલતાનો સંકેત આપે છે. તે માત્ર કોર્પોરેટ ગવર્નન્સના બદલાતા સ્વરૂપને જ નહીં, પરંતુ વિશાળ કદ, જવાબદારી અને વૈશ્વિક પહોંચની આવશ્યકતાઓને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે.

—

તેમની નિમણૂકો અને કાર્યકાળ દ્વારા Cyrus Mistry અને Natarajan Chandrasekaran Tata Sonsના ઇતિહાસમાં એટલા માટે અલગ તરી આવે છે કે તેમણે માત્ર પરિવારના સભ્યોનું સ્થાન લીધું નહોતું, પરંતુ Tata Sonsના વિકાસનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું—તેના મજબૂત વારસાથી લઈને સીમારહિત વૈશ્વિક સાહસ સુધીની સફરનું.

This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.