સુપ્રીમ કોર્ટે POCSO Act—Protection of Children from Sexual Offences—હેઠળ શાળાના શિક્ષક વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલ કેસ રદ કરી દીધો છે. કોર્ટે ઠરાવ્યું કે આરોપો ગંભીર હોવા છતાં, “aggravated sexual assault” ગણાવવા માટે જરૂરી જાતીય ઇરાદો સાબિત થયો નથી. શિક્ષકનું વર્તન અયોગ્ય અને અસંવેદનશીલ ગણાયું, પરંતુ તે ગુનાહિત જાતીય હુમલા માટે જરૂરી કાનૂની મર્યાદા સુધી પહોંચતું નથી.
—
## FIR નોંધાવવાનું કારણ શું હતું
– મહિલા શિક્ષકોએ શાળાના મુખ્યાધ્યાપકને જાણ કરી કે ધોરણ Xના શિક્ષકે કેટલીક વિદ્યાર્થીનીઓને કથિત રીતે સ્પર્શ કર્યો હતો, જેના પગલે મૌખિક ફરિયાદો કરવામાં આવી.
– District Child Protection Unit (DCPU)એ શાળાની મુલાકાત લઈને Counselling-cum-Enquiry Report તૈયાર કરી.
– આ અહેવાલના આધારે પોલીસે POCSO Actની Section 10 (aggravated sexual assault) હેઠળ suo motu FIR નોંધાવી.
– શિક્ષકે આ કાર્યવાહી રદ કરવા માટે Calcutta High Courtનો સંપર્ક કર્યો હતો. હાઈકોર્ટે અરજી ફગાવી દેતાં તેમણે Supreme Courtમાં અપીલ કરી.
—
## Supreme Courtના તારણો
### કાનૂની મર્યાદા: જાતીય ઇરાદો આવશ્યક
Justices Ujjal Bhuyan અને Atul S. Chandurkarની બેન્ચે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે POCSOની Section 10 હેઠળ જાતીય ઇરાદો આવશ્યક છે, ખાસ કરીને જ્યારે ખાનગી ગણાતા શરીરના અંગોને સ્પર્શ કરવાનો અથવા penetration વિના શારીરિક સંપર્કનો પ્રશ્ન હોય.
### નિવેદનો અને આરોપોની તપાસ
– Enquiry Reportમાં અનેક ઘટનાઓ નોંધવામાં આવી હતી:
– શિક્ષકે ધ્યાન ન આપતી વિદ્યાર્થીનીઓની પીઠના ઉપરના ભાગે કથિત રીતે માર્યું હતું.
– તેમણે કમર પર હાથ મૂક્યો, પીઠ ઘસી અને ચીમટી કાપી—જેના કારણે વિદ્યાર્થીનીઓ અસ્વસ્થ થઈ હતી.
– એક વિદ્યાર્થીનીએ દાવો કર્યો કે નકશો ન લાવવાને કારણે તેને થપ્પડ મારવામાં આવી હતી; બીજી વિદ્યાર્થીનીએ ગળા પર અયોગ્ય રીતે સ્પર્શ કરવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવ્યું.
– અન્ય વિદ્યાર્થીનીઓએ જણાવ્યું કે શિક્ષક તેમને એવી રીતે જોતા હતા જેનાથી તેઓ પરેશાન થતી હતી.
આ કૃત્યોની ગંભીરતા હોવા છતાં, કોર્ટે ઠરાવ્યું કે કથિત વર્તનમાંથી કોઈપણ POCSO હેઠળ “sexual assault”ના માપદંડને પૂર્ણ કરતું નથી, કારણ કે જરૂરી “sexual intent” સાબિત થયો નથી.
—
## કેસ શા માટે રદ કરવામાં આવ્યો
– કોર્ટે નોંધ્યું કે શિક્ષકનું વર્તન અસંવેદનશીલ હતું—ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીનીઓ પ્રત્યે—પરંતુ આ કૃત્યો Section 10 હેઠળ aggravated sexual assault ગણાતા નથી.
– શારીરિક દંડ આપવો અથવા અયોગ્ય તથા અસ્વસ્થતા ઊભી કરે તેવા કૃત્યો કરવાથી દરેક વખતે POCSOના ઉલ્લંઘન માટે જરૂરી કાનૂની માપદંડ પૂર્ણ થતો નથી.
– વધુમાં, ન્યાયાધીશોએ આવી આરોપોથી થતું નુકસાન અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી. શિક્ષકને અંતે નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવે તો પણ POCSO જેવા ગંભીર કાયદા હેઠળ આરોપ લાગ્યા બાદ ઊભું થતું કલંક અને કારકિર્દી પર પડતી અસર દૂર કરવી મુશ્કેલ હોય છે.
—
## પ્રક્રિયા અને ન્યાયસંગતતા અંગે ચિંતાઓ
– કોર્ટે FIR નોંધાવવાના સમય અને પુરાવા એકત્ર કરવાની રીત અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. મુખ્યાધ્યાપકો અને અન્ય શિક્ષકોના નિવેદનોને hearsay ગણવામાં આવ્યા.
– અંતે, કોર્ટે ઠરાવ્યું કે આ કેસની કાર્યવાહી શિક્ષક સામે અન્યાયી પૂર્વગ્રહ ઊભો કરતી અને પ્રક્રિયાના દુરુપયોગ સમાન બનતી.
—
## અંતિમ નિર્ણય
Supreme Courtએ Calcutta High Courtનો નિર્ણય રદ કરીને Alipurduarમાં પેન્ડિંગ Samuktala P.S. Case No. 187 of 2025માંથી ઉદ્ભવતા Special Case No. 83 of 2025ની કાર્યવાહી રદ કરી દીધી.
—
## વ્યાપક અસરો
– આ ચુકાદો સ્પષ્ટ કરે છે કે શિક્ષકો દ્વારા શારીરિક સંપર્ક અંગે કરવામાં આવેલી દરેક ફરિયાદને POCSO હેઠળ ચલાવી શકાય નહીં—તેમાં દોષસિદ્ધિ માટે જાતીય ઇરાદો અનિવાર્ય છે.
– બાળ સુરક્ષા અંગેના શિક્ષણમાં અયોગ્ય શિસ્ત અને કાયદેસર કાર્યવાહી લાયક જાતીય ગેરવર્તન વચ્ચેનો ભેદ સમજવો જરૂરી છે.
– ગંભીર કાયદાકીય આરોપો સમય પહેલાં અથવા પૂરતા આધાર વિના લગાવવામાં આવે ત્યારે પ્રતિષ્ઠા અને આજીવિકા પર પડતા જોખમોને પણ આ નિર્ણય રેખાંકિત કરે છે.
—
**Bhaskar Paul vs. State of West Bengal** (2026 (SC) 927)માં Supreme Courtનો ચુકાદો આ રીતે એક મહત્વપૂર્ણ કાનૂની સીમાચિહ્ન સમાન છે. તે પુષ્ટિ કરે છે કે શિક્ષકોનું ગેરવર્તન—ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીનીઓ પ્રત્યેનું—સંવેદનશીલતા અને યોગ્ય શિસ્તની માંગ કરે છે, પરંતુ POCSO Actની સંપૂર્ણ કડકાઈ લાગુ કરતાં પહેલાં કાયદો જાતીય ઇરાદાના સ્પષ્ટ પુરાવાની માગ કરે છે.
—
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
