લૈંગિક હુમલા કેસમાં તરુણ તેજપાલની નિર્દોષ મુક્તિ: આજનો મોટો ચુકાદો તેને પલટશે?

બોમ્બે હાઈકોર્ટની ગોવા બેન્ચ આજે, 6 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ, 2021માં જાતીય હુમલાના આરોપોમાં નિર્દોષ જાહેર કરાયેલા Tehelkaના સ્થાપક Tarun Tejpalની નિર્દોષ મુક્તિ સામે ગોવા સરકાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અપીલ પર ચુકાદો આપવા માટે તૈયાર છે. 2013થી દેશનું ધ્યાન ખેંચી રહેલા આ કેસમાં જસ્ટિસ Dr Neela Gokhale અને Amit Jamsandekar નક્કી કરશે કે અગાઉનો ચુકાદો રદ થવો જોઈએ કે નહીં.

## ફ્લેશબેક: 2013ના આક્ષેપો

7 નવેમ્બર, 2013ના રોજ ગોવામાં યોજાયેલા Tehelkaના Thinkfest દરમિયાન, એક જુનિયર કર્મચારીએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે Bambolim ખાતેના Grand Hyatt રિસોર્ટની લિફ્ટમાં Tejpalએ તેની સાથે જાતીય હુમલો કર્યો હતો. ફરિયાદી, Tejpal અને તે સમયના Tehelkaના મેનેજિંગ એડિટર વચ્ચેના ઇમેઇલ્સ લીક થયા બાદ આ ઘટનાઓ પ્રકાશમાં આવી હતી. છ મહિના બાદ Tejpalએ પોતાના એડિટર પદેથી રાજીનામું આપ્યું અને તેની ધરપકડ કરવામાં આવી, પરંતુ જુલાઈ 2014માં તેને જામીન પર મુક્ત કરવામાં આવ્યો.

2017માં આ કેસ ટ્રાયલ માટે ગોવા સેશન્સ કોર્ટમાં પહોંચ્યો. ચાર વર્ષ બાદ, 2021માં, તે કોર્ટે Tejpalને તમામ આરોપોમાંથી નિર્દોષ જાહેર કર્યો અને ચુકાદો આપ્યો કે બચી ગયેલી વ્યક્તિનું વર્તન જાતીય હુમલાનો ભોગ બનેલી વ્યક્તિ માટે કાયદા દ્વારા માનવામાં આવતા “સામાન્ય વર્તન” સાથે સુસંગત નહોતું.

## શું પડકારવામાં આવી રહ્યું છે

ગોવા સરકારનો દાવો છે કે સેશન્સ કોર્ટે ગંભીર ભૂલો કરી હતી:

– ફરિયાદીની જુબાની સતત એકસરખી રહી હોવા છતાં નિર્દોષ મુક્તિનો ચુકાદો ખામીયુક્ત હતો.
– સરકાર એ બાબતને પડકારે છે કે Tejpalનો મહિલાને મોકલેલો માફીનો ઇમેઇલ દોષસ્વીકાર તરીકે સમજવો જોઈએ કે નહીં.

તેની સામે, Tejpalના બચાવ પક્ષનું કહેવું છે કે માફી “સંસ્થાકીય દબાણ” હેઠળ લખાવવામાં આવી હતી—Tehelkaના મેનેજિંગ એડિટરના દબાણને કારણે—અને તેને જાતીય હુમલાની કબૂલાત તરીકે ગણવી જોઈએ નહીં.

## હાઈકોર્ટની સુનાવણી: મુખ્ય દલીલો

ન્યાયાધીશોએ ત્રણ દિવસ સુધી વિગતવાર દલીલો સાંભળી. બંને પક્ષો જુબાની, ડિજિટલ પુરાવા અને સાક્ષીઓના વર્તન અંગે સામસામે દલીલો કરતા રહ્યા:

### દિવસ 1 – લિફ્ટની અંદર

ધ્યાન લિફ્ટની કાર્યપદ્ધતિ પર કેન્દ્રિત રહ્યું. ફરિયાદ પક્ષે વર્ણવ્યું કે Tejpalએ બટનો દબાવીને લિફ્ટને સતત ચલતી રાખી અને ફરિયાદીને અંદર ફસાવી દીધી હોવાનો આરોપ છે. બચાવ પક્ષે તેનો વિરોધ કરતાં જણાવ્યું કે એક નિષ્ણાતે આવી પરિસ્થિતિ યાંત્રિક રીતે અશક્ય હોવાનું સાક્ષ્ય આપ્યું હતું. તેમણે CCTV ફૂટેજનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં Tejpal મહિલાથી આગળ ચાલતો દેખાય છે, જે તેને પાછળ ખેંચવામાં આવી હોવાના દાવાનો વિરોધાભાસ કરે છે.

### દિવસ 2 – કથિત ઘટનાક્રમ બાદનું વર્તન

Tejpalના પક્ષે દલીલ કરી કે કથિત જાતીય હુમલા બાદ ફરિયાદીની ક્રિયાઓ તેના આઘાતગ્રસ્ત હોવાના દાવા સાથે અસંગત હતી. અહેવાલ મુજબ, તેણીએ જાહેર કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપી, અભિનેતા Robert De Niro સાથે ફોટો પડાવવા માટે Tejpalને સંદેશ મોકલ્યો અને વ્યાવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખી. બચાવ પક્ષે WhatsApp ચેટ્સનો ઉલ્લેખ કરીને તેની વિશ્વસનીયતા પર સવાલ ઉઠાવ્યો અને દલીલ કરી કે ઊલટતપાસ દરમિયાન પડકારવામાં આવતાં તેણી અગાઉથી “સ્મૃતિભ્રંશ અને આઘાત”નો ઇતિહાસ ધરાવતી હોવાનું કહેતી હતી.

### દિવસ 3 – હેતુ અને ફેલોશિપ ગ્રાન્ટ

બચાવ પક્ષના વકીલે સૂચવ્યું કે આક્ષેપો પાછળ આર્થિક લાભનો હેતુ હતો. તેમનો દાવો છે કે મહિલાએ મહિલાઓ વિરુદ્ધ હિંસા પર પુસ્તક લખવા માટે Rs 1 lakhની ફેલોશિપ મેળવવા માગી હતી અને અગાઉ અન્ય તકો પણ શોધી હતી. બચાવ પક્ષે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો તે જાતીય હિંસાનો મુદ્દો ઉઠાવવા માગતી હતી, તો તેણે કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓનો સંપર્ક કેમ ન કર્યો અને આંતરિક સમાધાનના માર્ગો કેમ અપનાવ્યા.

## ફરિયાદ પક્ષના વળતા જવાબો

ગોવાના વકીલોએ દલીલ કરી કે જાતીય હુમલા બાદ બચી ગયેલી વ્યક્તિના વર્તન માટે કોઈ નિશ્ચિત નિયમો નથી. તેમણે ચેતવણી આપી કે ઘટના બાદ ફરિયાદીએ કરેલી ક્રિયાઓ માટે તેને દંડિત ન કરવી જોઈએ. Solicitor General Tushar Mehtaએ જણાવ્યું કે નાની વિસંગતતાઓ હોવા છતાં મૂળ આક્ષેપો એકસરખા રહ્યા છે. તેમણે ટ્રાયલ કોર્ટ પર બચી ગયેલી વ્યક્તિએ કેવી રીતે પ્રતિક્રિયા આપવી જોઈએ તે અંગેની રૂઢિચુસ્ત અપેક્ષાઓ પર આધાર રાખવાનો આરોપ પણ મૂક્યો.

## શું દાવ પર છે

જો હાઈકોર્ટ 2021ની નિર્દોષ મુક્તિનો ચુકાદો રદ કરે છે, તો Tejpalને દોષિત ઠેરવવામાં આવી શકે છે અને જાતીય હુમલાને લગતી ભારતીય કાયદાની કલમો હેઠળ સંભવિત રીતે સજા થઈ શકે છે. આ ચુકાદો મહત્વપૂર્ણ કાનૂની નઝીર પણ સ્થાપિત કરી શકે છે:

– આંતરિક ઇમેઇલ્સ અને અન્ય સંદેશાવ્યવહારને પુરાવા તરીકે સ્વીકાર્યતા અને તેનું મહત્વ.
– જાતીય હુમલાના કેસોમાં બચી ગયેલી વ્યક્તિના વર્તન અંગેની અપેક્ષાઓ.
– આંતરિક માફી આપવામાં આવે ત્યારે સંસ્થાકીય જવાબદારીની વ્યાખ્યા.

હાઈકોર્ટે અગાઉ 30 જુલાઈ, 2026ના રોજ પોતાનો આદેશ અનામત રાખ્યો હતો. આજે ચુકાદો આવવાનો હોવાથી Tejpalને વ્યક્તિગત રીતે હાજર રહેવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

## ચુકાદાની અસરો

ચુકાદામાં ફેરફાર થાય તો તે એવા કેસમાં મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય હશે, જેને ઘણા લોકો વ્યાપક ચર્ચાઓનું પ્રતીક માને છે—કાર્યસ્થળે જાતીય ઉત્પીડન, સત્તાના સંબંધો, બચી ગયેલી વ્યક્તિને મળતો સહારો અને સંસ્થાકીય જવાબદારી અંગેની ચર્ચાઓનું. જો નિર્દોષ મુક્તિનો ચુકાદો યથાવત્ રહે છે, તો તે અગાઉના ચુકાદાને મજબૂત બનાવશે, જેને વિવિધ કાનૂની અને નારીવાદી વર્તુળોમાં ચિંતા સાથે જોવામાં આવ્યો હતો.

કથિત જાતીય હુમલાના એક દાયકાથી વધુ સમય બાદ આ નિર્ણય આવી રહ્યો છે અને તેની અસર મીડિયા, કાનૂની વ્યવહાર અને જાહેર ચર્ચામાં વ્યાપકપણે અનુભવાશે.

This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.