મોહમ્મદ આસિફ, જે હાશિમ મૂસા નામે વધુ જાણીતા છે અને જેને ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓ લશ્કર-એ-તૈયબાના પહલગામ હુમલાના મુખ્ય સૂત્રધાર તરીકે માને છે, તેમણે જમ્મુ-કાશ્મીરના જંગલોમાં છુપાયેલા દરમિયાન પોતાની ગોળી વાગેલી ઇજાઓની સારવાર માટે આયુર્વેદનો સહારો લીધો હતો. અધિકારીઓ અનુસાર, આ ફરાર સમયગાળા દરમિયાન મૂસા દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતો મુખ્ય કુદરતી ઉપચાર શુદ્ધ મધ હતો.
—
## જંગલમાં એક બળવાખોરની બીમારી
“ઓપરેશન શેરુવાલી” અંતર્ગત સુરક્ષા દળો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહી દરમિયાન ડોરીમલ-ગંભીર મુગલા વિસ્તારમાં રાજૌરી એન્કાઉન્ટર વખતે મૂસા ગંભીર રીતે ઘાયલ થયો હતો. તેની ઇજાઓને કારણે યોગ્ય તબીબી સારવાર મેળવવી મુશ્કેલ બની હતી. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, મૂસા અને તેના સહયોગી યાસિરે ઘા સાફ કરવા અને સાજા કરવા માટે આયુર્વેદમાં જાણીતા મધનો ઉપયોગ કરવાનું પસંદ કર્યું હતું.
યાસરના ફોનમાંથી બાદમાં મળી આવેલી તસવીરોમાં મધથી સારવાર કરાયેલા આ ઘાની તસવીરો જોવા મળી હતી. આ તસવીરો પાકિસ્તાનમાં રહેલા તેના હેન્ડલરોને મોકલવામાં આવી હતી, જેમણે શુદ્ધ મધનો ઉપયોગ કરીને ચોક્કસ આયુર્વેદિક સારવાર કરવાની સૂચના આપી હતી.
—
## પહલગામ હુમલામાં ભૂમિકા અને પૃષ્ઠભૂમિ
મૂસા પર જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લશ્કર-એ-તૈયબાના ઓપરેશનલ કમાન્ડર હોવાનો આરોપ છે અને અહેવાલો અનુસાર, તેણે 2025ના પહલગામ આતંકવાદી હુમલાનું કાવતરું ઘડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેના રેકોર્ડમાં પાકિસ્તાન આર્મીની સ્પેશિયલ સર્વિસિસ ગ્રુપ (SSG)માં ભૂતપૂર્વ કમાન્ડો તરીકેની કથિત સેવા પણ સામેલ છે.
સપ્ટેમ્બર 2026ના અંતમાં, બડગામના યૂસમર્ગમાં ઊંચાઈવાળા વિસ્તારમાં હાથ ધરાયેલા એક મોટા ઓપરેશન દરમિયાન ભારતીય સેનાના જવાનોએ મૂસાને ઠાર કર્યો હતો. આ ઓપરેશનમાં તેના સહયોગી યાસિરનું પણ મોત થયું હતું.
—
## શોધખોળ અને આયુર્વેદની ભૂમિકા
### ઓપરેશનની સમયરેખા
– “ઓપરેશન શેરુવાલી” નામ આપવામાં આવેલી લાંબી આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહીનો લક્ષ્યાંક મૂસા અને યાસિર હતા. બંને પૂંછ-રાજૌરી ક્ષેત્રના ગાઢ જંગલોમાં છુપાયેલા હોવાનું માનવામાં આવતું હતું.
– આ કાર્યવાહી 45 દિવસથી વધુ સમય સુધી ચાલી હતી, જેમાં સતત ગુપ્તચર માહિતી એકત્રિત કરવાની અને શોધખોળની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી.
### અંતિમ ઉપાય તરીકે આયુર્વેદ
સુરક્ષા ઘેરાબંધીને કારણે હલનચલન મર્યાદિત થઈ ગયું હતું અને ઔપચારિક તબીબી સુવિધાઓ સુધી પહોંચ બંધ થઈ ગઈ હતી. આવી સ્થિતિમાં મૂસાએ કથિત રીતે આયુર્વેદિક સારવારનો સહારો લીધો હતો. તેના હેન્ડલરો કથિત રીતે શુદ્ધ મધનો પુરવઠો તેની સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંપર્ક જાળવી રાખતા હતા, જેના કારણે દૂરથી ઘા પર પાટો બાંધવાની સારવાર શક્ય બની હતી.
—
## વ્યાપક સંદર્ભ અને અસરો
દૂરદરાજ અથવા સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં, જ્યાં આધુનિક તબીબી સારવાર ઉપલબ્ધ ન હોય, ત્યાં ઇજાઓની સારવાર માટે મધ જેવા આયુર્વેદિક ઉપચારોનો ઉપયોગ અસામાન્ય નથી. મધમાં લાંબા સમયથી જાણીતા જીવાણુનાશક ગુણધર્મો છે અને વિવિધ પરંપરાગત ઉપચાર પદ્ધતિઓમાં તેનો ઉપયોગ થતો આવ્યો છે. જોકે, આતંકવાદ વિરોધી કાર્યવાહીથી બચવા દરમિયાન આવી સારવારનો ઉપયોગ મૂસાની સ્થિતિ કેટલી ગંભીર હતી અને જીવિત રહેવા માટે ફરાર લોકો કેટલી હદ સુધી જઈ શકે છે તે દર્શાવે છે.
અધિકારીઓ દ્વારા મળી આવેલી તસવીરો અંગેની માહિતી જાહેર કરવાથી તેની ઇજાઓની ગંભીરતા જ નહીં, પરંતુ આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ હોવા છતાં બિનપરંપરાગત તબીબી સહાય પર તેની નિર્ભરતા પણ સામે આવે છે. આવી સૂચનાઓ સરહદ પારથી આપવામાં આવી હોવાના તથ્યથી લોજિસ્ટિક્સ, સંચાર માધ્યમો અને છાયા નેટવર્કમાં પુરવઠાની હેરફેર અંગે પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
—
## અંતિમ કાર્યવાહી અને તેની અસર
યૂસમર્ગમાં પૂર્ણ થયેલી આ કાર્યવાહીને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. તેનું મહત્વ માત્ર લશ્કર-એ-તૈયબાના એક મહત્વપૂર્ણ નેતાને દૂર કરવામાં જ નથી, પરંતુ આતંકવાદીઓ કઠિન ભૂપ્રદેશ અને મર્યાદિત સંસાધનો સાથે કેવી રીતે અનુકૂલન સાધે છે તે બહાર લાવવામાં પણ છે. મૂસા અને યાસિરનાં મોતથી આ ક્ષેત્રમાં ચાલતા બળવાખોરીના એક અધ્યાયનો અંત આવ્યો છે—પરંતુ જીવિત રહેવા માટે તેમને કેટલી હદ સુધી જવું પડ્યું તેના ખુલાસા જમીની વાસ્તવિકતાઓનું એક નિખાલસ ચિત્ર રજૂ કરે છે.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
