Source :- BBC PUNJABI
Getty Images
ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ‘ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ’ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਛੋਟੇ ਗ੍ਰਹਿ (ਐਸਟਰਾਇਡ) 2026 QQ8 ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਹੰਗਰੀ ਦੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕ੍ਰਿਸਟੀਅਨ ਸਾਰਨੇਜ਼ਕੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸਟ੍ਰੋਨਾਮਿਕਲ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਮਾਈਨਰ ਪਲੈਨੇਟ ਸੈਂਟਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਇਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਲਗਭਗ 1-2 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 500,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (323,000 ਮੀਲ) ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਹੈ – ਯਾਨੀ ਚੰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ।
‘ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ’ ਅਜਿਹੇ ਛੋਟੇ ਐਸਟਰਾਇਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ (ਗ੍ਰੈਵਿਟੀ) ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 2026 QQ8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਂਝ, ‘ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ’ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਅਸਥਾਈ ਖਗੋਲੀ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਕਵਾਜ਼ੀ-ਮੂਨ
Getty Images
ਧਰਤੀ ਦੇ ‘ਕਵਾਜ਼ੀ-ਮੂਨ’ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾਂ ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ‘ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਣ ‘ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਸਟਰਾਇਡ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਮਿਸਾਲ 2025 PN7 ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਐਸਟਰਾਇਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੋਜ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਜੈਨੀਫਰ ਮਿਲਾਰਡ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਕਵਾਜ਼ੀ-ਮੂਨ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦੇ – ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।”
2025 PN7 ਲਗਭਗ 20 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਮਿਲਾਰਡ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ – ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਇਮਾਰਤ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਿਛਲੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਔਰਬਿਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਅਗਲੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।”
ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਥਾਈ ‘ਚੰਦ’, ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਅਸਲੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ – ਯਾਨੀ ਚੰਦ – ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਸੂਰਜ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਧਰਤੀ ਵਰਗੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡਾ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ – ਕਦੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਿੱਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਇਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੱਖ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।”
ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਐਸਟਰਾਇਡ ਆਪਣੇ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ‘ਕਵਾਜ਼ੀ-ਮੂਨ’ ਅਸਥਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ – ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ‘ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ’ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਸਤੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ ਛੋਟੇ ਐਸਟਰਾਇਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਦੇ ਬਣਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਟੁਕੜੇ ਜਾਂ ਪੁਲਾੜ ਦਾ ਮਲਬਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ‘ਪਲੈਨੇਟਰੀ ਸੋਸਾਇਟੀ’ (ਇੱਕ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪੁਲਾੜ ਸੰਸਥਾ) ਮੁਤਾਬਕ, 2026 QQ8 ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਜ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ।
2026 QQ8 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਗਸਤ 2024 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 2024 PT5 ਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਐਸਟਰਾਇਡ ਲਗਭਗ 10 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਸੀ।
ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ‘ਅਰਜੁਨ ਐਸਟਰਾਇਡ ਬੈਲਟ’ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ – ਇਹ ਪੁਲਾੜੀ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਬਣਤਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 2024 PT5 ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਚੰਦ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਐਸਟਰਾਇਡ ਦੇ ਟਕਰਾਉਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਡੂੰਘੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 2055 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਲੰਘੇਗਾ।
Getty Images
ਘੋਸਟ ਮੂਨ
‘ਘੋਸਟ ਮੂਨ’ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਰਹੱਸਮਈ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧੂੜ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਬੱਦਲ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬੱਦਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਪਰ ਡਾ. ਮਿਲਾਰਡ ਨੂੰ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਧੂੜ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਔਰਬਿਟ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਮੌਜੂਦ ਗੁਰੂਤਾ ਦੇ ਸਥਿਰ ਬਿੰਦੂਆਂ (ਗ੍ਰੈਵਿਟੇਸ਼ਨਲ ਸਟੇਬਲ ਪੁਆਇੰਟਸ) ਨੇ ਕੁਝ ਧੂੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।”
ਕੀ ‘ਕਵਾਜ਼ੀ-ਮੂਨ’ ਜਾਂ ‘ਮਿੰਨੀ-ਮੂਨ’ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਖਗੋਲੀ ਪੈਮਾਨਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇੰਨੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ।
ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਵੀ, ਇਹ ਚੰਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਨੇੜੇ’ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਡਾ. ਮਿਲਾਰਡ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਚਾਨਕ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਆ ਜਾਣਗੇ।”
“ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆ ਵੀ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਸਕਾਂਗੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।”
ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਕੋਲ ‘ਕਵਾਜ਼ੀ-ਮੂਨ’ ਹਨ?
Getty Images
ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਇੰਨੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ (ਉੱਨਤ) ਹੋ ਸਕੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧੁੰਦਲੇ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਐਸਟਰਾਇਡਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਣ।
ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸ ਹੱਦ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਸਾਡੀ ਮੌਜੂਦਾ ਤਕਨੀਕ ਚਮਕ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੱਕੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਸੰਭਵ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕੀਏ ਕਿ ਇਹ ਰਹੱਸਮਈ ਵਸਤੂਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ‘ਕਵਾਜ਼ੀ-ਮੂਨ’ ਹਨ।
ਡਾ. ਮਿਲਾਰਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਕੋਈ ਅਨੋਖੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ – ਬਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਇੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।”
ਹੁਣ ਤੱਕ ਬ੍ਰਹਿਸਪਤੀ, ਸ਼ੁੱਕਰ, ਸ਼ਨੀ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਪਲੂਟੋ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ‘ਕਵਾਜ਼ੀ-ਮੂਨ’ ਦੇਖੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਮਿਲਾਰਡ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਗਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।”
(ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਸੌਰ ਮੰਡਲ ਅੱਜ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੈ।)
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
source : BBC PUNJABI




