चार वर्षांच्या अनुपस्थितीनंतर भुवनेश्वर कुमारने आकडेवारीच्या जोरावर पुनरागमनाची दावेदारी मजबूत केली

1,425 दिवसांनंतर—जवळपास चार वर्षांनंतर—Bhuvneshwar Kumar ने West Indies विरुद्धच्या पाचव्या T20I सामन्यात भारतीय संघात पुनरागमन केले. Bengaluru येथे खेळवण्यात आलेला हा सामना त्याच्या पुनरागमनानंतर लगेचच पावसामुळे अनिर्णित राहिला. दीर्घ अनुपस्थितीनंतरही, 2023 ते 2026 या IPL हंगामांतील Bhuvneshwar च्या कामगिरीने त्याच्या पुनरागमनासाठी आकडेवारीवर आधारित भक्कम दावा निर्माण केला आहे.

## दीर्घ विश्रांतीनंतर दमदार पुनरागमन

Bhuvneshwar चे भारताकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पुनरागमन झाले, तेव्हा त्याने अखेरचा सामना नोव्हेंबर 2022 मध्ये खेळला होता. या काळात भारताने 106 T20I सामने खेळले, त्यामुळे कोणत्याही भारतीय खेळाडूने T20I सामन्यांपासून घेतलेला हा सर्वांत मोठा खंड ठरला. M Chinnaswamy Stadium मध्ये त्याचे पुनरागमन झाले—2025 पासून Royal Challengers Bengaluru कडून खेळताना जिथे त्याच्या कारकिर्दीला नवे वळण मिळाले—यामुळे या पुनरागमनाला एक विशेष प्रतीकात्मक पूर्णता मिळाली. पावसामुळे त्याला गोलंदाजीचे पुनरागमन पूर्ण करता आले नाही, मात्र अलीकडील IPL हंगामांतील त्याची आकडेवारी प्रभाव पाडण्यासाठी सज्ज होती.

## Powerplay मध्ये वर्चस्व

IPL 2023–26 हंगामांदरम्यान, नव्या चेंडूवरील कामगिरीत कोणताही भारतीय वेगवान गोलंदाज Bhuvneshwar च्या तोडीचा ठरला नाही. पहिल्या सहा षटकांतील—विशेषतः नव्या चेंडूसह केलेल्या—त्याच्या योगदानाची आकडेवारी ठळकपणे समोर येते:

– Sunrisers Hyderabad आणि RCB कडून 60 सामन्यांत त्याने **Powerplay मध्ये 42 बळी** घेतले, जे पुढील क्रमांकावरील भारतीय Mohammed Siraj पेक्षा तीनने अधिक आहेत.
– या टप्प्यात त्याचा **इकॉनॉमी रेट** 7.51 होता. Jasprit Bumrah च्या 7.17 नंतर तो दुसऱ्या क्रमांकावर होता, तर भारतीय वेगवान गोलंदाजांच्या गटाची सरासरी 8.78 होती.
– Powerplay मध्ये घेतलेल्या प्रत्येक बळीसाठी त्याने 23.8 धावा दिल्या, जे भारतीय वेगवान गोलंदाजांच्या गटाच्या 35.5 धावांच्या सरासरीपेक्षा लक्षणीयरीत्या चांगले आहे.

CricViz च्या Bowling Impact मेट्रिकनुसार—ज्यात इकॉनॉमी, बळी घेण्याची क्षमता आणि शिस्त यांचा विचार केला जातो—तो अव्वल स्थानी आहे. चार वर्षांच्या कालावधीत त्याने Powerplay मध्ये **225.24 धावा वाचवल्या**. या मूल्यापैकी जवळपास निम्मा वाटा बळींचा आहे. त्यामुळे तो केवळ धावांवर नियंत्रण ठेवणारा गोलंदाज न राहता, बळी मिळवून देणारा धोकादायक गोलंदाज म्हणूनही विकसित झाल्याचे दिसते.

## 2026 मधील निर्णायक हंगाम

सातत्यपूर्ण कामगिरी असूनही, राष्ट्रीय संघातून वगळल्यानंतरच्या पहिल्या तीन हंगामांत Powerplay मध्ये वाचवलेल्या धावांच्या बाबतीत Bhuvneshwar भारतीय वेगवान गोलंदाजांमध्ये अनुक्रमे तिसरा, तिसरा आणि सातवा होता. त्याने गटाच्या इकॉनॉमी रेटच्या सरासरीपेक्षा चांगली कामगिरी केली, मात्र बळी घेण्याच्या बाबतीत त्याची कामगिरी अपेक्षेप्रमाणे प्रभावी नव्हती.

2026 मध्ये मात्र चित्र पूर्णपणे बदलले. त्याने **Powerplay मध्ये 17 बळी** घेतले आणि प्रत्येक बळीसाठी केवळ 13.35 धावा दिल्या. त्याचबरोबर त्याने प्रति षटक 6.67 अशी प्रभावी इकॉनॉमी राखली. त्या एका हंगामातील त्याचे योगदान—**178 धावा वाचवणे**—हे चार वर्षांच्या एकूण आकडेवारीच्या सुमारे 79% आहे.

## रणनीती: गोंधळाऐवजी नियंत्रण

Bhuvneshwar बेफामपणे बळींच्या मागे धावत नाही. Powerplay मधील त्याची शैली रणनीतीपूर्ण संयम दर्शवते:

– नव्या चेंडूवर मिळवलेल्या बळींपैकी जवळपास **प्रत्येक चारपैकी एक बळी** यष्टिरक्षकाने झेल घेतल्यामुळे मिळतो. यावरून आक्रमकपणे फलंदाजांवर वर्चस्व गाजवण्याऐवजी त्यांच्या चुका घडवून आणण्यावर त्याचा भर असल्याचे दिसते.
– पहिल्या आणि दुसऱ्या षटकांतच सर्वाधिक धोकादायक ठरण्यावर तो मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून राहत नाही. त्याऐवजी तो सुरुवातीला फलंदाजांवर दबाव निर्माण करतो आणि तिसऱ्या ते सहाव्या षटकांदरम्यान बळी मिळवण्याचा प्रयत्न अधिक वाढवतो.
– पहिल्या आणि दुसऱ्या षटकांत त्याची डॉट-बॉल टक्केवारी 49.5% आहे—म्हणजे त्याच्या जवळपास निम्म्या चेंडूंवर एकही धाव होत नाही. त्याचवेळी, तो केवळ 15.81% वेळा चौकार किंवा षटकार देतो, तर भारतीय वेगवान गोलंदाजांची एकूण आकडेवारी 20.8% आहे.

## डेथ ओव्हर्समध्ये वैविध्यपूर्ण प्रभावीपणा

डेथ ओव्हर्समध्ये (16–20 षटके) जुन्या चेंडूसह Bhuvneshwar आक्रमकतेपेक्षा नियंत्रणावर आधारित कार्यक्षमता दाखवतो. तो बहुतांश भारतीय गोलंदाजांपेक्षा कमी डॉट बॉल टाकतो—20.9%, तर गटाची सरासरी 25.7% आहे—मात्र चौकार-षटकारांवर नियंत्रण ठेवत फलंदाजांना एकेरी धावांवर समाधान मानण्यास भाग पाडतो. 2026 मध्ये डेथ ओव्हर्समध्ये धावा वाचवण्याच्या बाबतीत तो सर्वोत्तम भारतीय वेगवान गोलंदाज ठरला आहे, जरी या टप्प्यातील त्याची बळींची संख्या एकूणच अपेक्षेपेक्षा कमी राहिली आहे.

## भारताच्या रणनीतीत त्याचे स्थान

भारताची योजना या नव्याने बळकट झालेल्या Powerplay कामगिरीला डेथ ओव्हर्समधील सिद्ध झालेल्या सातत्यासोबत जोडण्यावर आधारित दिसते. Bhuvneshwar च्या पुनरागमनापूर्वी Bumrah सारख्या गोलंदाजांकडे डावाच्या उत्तरार्धातील जबाबदारी होती. सध्याच्या स्थितीत:

– Bhuvneshwar ने मधल्या षटकांत (7–15 षटके) जवळपास गोलंदाजी केलेली नाही. चार IPL हंगामांत या टप्प्यात त्याने मिळून केवळ **18 षटके** टाकली आहेत—या षटकांत त्याने आपल्या संघांच्या अपेक्षेपेक्षा 10 धावा अधिक दिल्या.
– मात्र डावाची सुरुवात करताना, त्याच्याइतका प्रभाव पाडणारा भारतीय वेगवान गोलंदाज कोणताही नाही. Powerplay वर त्याचे वर्चस्व आहे; तर मधल्या आणि डेथ ओव्हर्समध्ये Bumrah जबाबदारी सांभाळतो.

## पुढील आव्हान: पुनरागमनाचा भार पेलू शकेल का?

वयाचा मुद्दा कायमच पार्श्वभूमीवर असतो. 2028 चा T20 World Cup होईपर्यंत Bhuvneshwar 38 वर्षांचा होईल. मात्र अलीकडील कामगिरीवरून सध्या वय त्याच्यासाठी मर्यादा ठरत नसल्याचे दिसते.

भारताचे आगामी दौरे, विशेषतः New Zealand विरुद्धची पाच सामन्यांची T20I मालिका, ही अंतिम कसोटी ठरेल—दीर्घ अंतरानंतर तो आपल्या IPL मधील आकडेवारीचे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये सातत्याने रूपांतर करू शकेल का?

This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.