Source :- BBC PUNJABI
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਨੇਪਾਲ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਆਪਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਲਾਪਤਾ ਹਨ।
ਖੋਜ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹਤਾਹਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨੇਪਾਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ “ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ” ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਅਹਿਮ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ, ਜੋ ਹੜ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪਤਾ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ।
ਜਾਨਲੇਵਾ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ?
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Nepal Army via EPA
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੱਬਤ-ਨੇਪਾਲ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਭੂਚਾਲ ਆਉਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਆਫ਼ਤ ਵਾਪਰੀ ਹੋਵੇ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਸਰਵੇਖਣ (ਯੂਐੱਸਜੀਐੱਸ) ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ 4.4 ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲਾ ਭੂਚਾਲ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ “ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਢਹਿਣ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸੀ”, ਜਿਸ ਨੇ “ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਭਿਆਨਕ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ।”
ਯੂਐੱਸਜੀਐੱਸ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਨੇੜਲੇ ਭੂਚਾਲ ਮਾਪਣ ਵਾਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੂਚਾਲੀ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੇ ਵਾਧੂ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਇਹ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਢਹਿਣ ਅਤੇ ਮਲਬੇ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਭੂਚਾਲ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ।”
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੇਪਾਲੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਬਰਫ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਢਹਿ ਗਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਚੱਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਲਛਟ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚੇ ਗਏ।
ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦੇ ਪਿਘਲਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡੰਡੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਾਈਮਨ ਕੁੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਇਸ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ਕੁੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲਾਂਗਟਾਂਗ ਲਿਰੁੰਗ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਢਹਿਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਚੋਟੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (9 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਢਹਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਪੱਛਮ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਗਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਪਰਮਾਫਰੌਸਟ ਕੁਝ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮਾਫਰੌਸਟ ਗਰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਿਘਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੀਆਂ।”
ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਧਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਾਈਕ ਸਿਅਰਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਤੋਂ “ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨ” ਪਹਿਲਾਂ ਢਹਿ ਗਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਲਬੇ ਦੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕੀ, ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੜ੍ਹ ਆ ਗਿਆ।”
ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਬਰਫ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਪਾਣੀ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਬਰਫ਼ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਗੇ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਕਿੱਥੇ ਵਾਪਰੀ, ਕੀ ਕਿਸੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅਚਾਨਕ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਵਹਾਅ ਕਿੱਥੇ ਰੁਕਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਲਬਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਵੱਲ ਵਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਬਤਾਰੋਹਣ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਲਾਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਸਰਹੱਦ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਠਮੰਡੂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 40 ਮੀਲ (64.4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ।
ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਧ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੋੜ੍ਹ ਕੇ ਲਿਜਾਂਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਨੁਵਾਕੋਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਮਲਬੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਭੱਜਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚਿੱਕੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਕੰਧ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਰਾਸੂਵਾਗੜ੍ਹੀ ਸਰਹੱਦੀ ਜਾਂਚ ਚੌਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਭੋਟੇ ਕੋਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣੀ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਤਿੱਬਤੀ ਪਾਸੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਮਾਊਂਟੇਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ (ਆਈਸੀਆਈਐੱਮਓਡੀ) ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਕੇ ਆਏ ਮਲਬੇ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਆਈਸੀਆਈਐੱਮਓਡੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਤੰਗ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੁਕਿਆ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਨ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਆਕਾਰ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਲਾਪਤਾ ਹਨ?
ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 359 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 64 ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿਤਵਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ 26 ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਵਲਪਰਾਸੀ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।
ਵੀਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅਪਡੇਟ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਕ ਰਿਡਕਸ਼ਨ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 826 ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 529 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਲਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 466 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਸਾਰਕ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਗਾਇਰੋਂਗ ਕਾਊਂਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਵਾਪਰੀ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ 558 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 260 ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਨ ਹੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਬੋਰਡ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 644 ਸੈਲਾਨੀ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 33 ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਹਨ।
ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੋ ਵਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਗਾਇਰੋਂਗ ਵਿਖੇ ਸਰਹੱਦੀ ਰਸਤਾ ਚੀਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਮੁੱਖ ਲਾਂਘਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Reuters
ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?
ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਸਦਮੇ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ” ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਚੀਨ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਨਗੇ।
ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ “ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ” ਖੋਜ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਅਗਾਊਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।
ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ “ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।”
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਐਂਟੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ “ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਹਨ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਰਾਹਤ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲ ਸੰਗਠਨ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਤੈਨਾਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 5 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਕਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਆਸਰਾ, ਪਾਣੀ, ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਡੀ ਬਰਨਹੈਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ ਦੇਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ “ਅਸੀਂ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼” ਕਰਾਂਗੇ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਲਾਪਤਾ ਸੈਲਾਨੀ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹਨ?
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਸੈਲਾਨੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ।
- ਭਾਰਤ- ਨੇਪਾਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਬੋਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਭਾਰਤ ਦੇ 178 ਨਾਗਰਿਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ।
- ਚੀਨ- ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ।
- ਅਮਰੀਕਾ- ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ 90 ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਹੈ।
- ਯੂਕਰੇਨ- ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਟੂਰਿਸਟ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 53 ਯੂਕਰੇਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
- ਮਲੇਸ਼ੀਆ- ਬੋਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਸ਼ਟੇਲ ਟੂਰਜ਼ ਐਂਡ ਟ੍ਰੈਵਲਜ਼ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ 51 ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਲੇਸ਼ੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।
- ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ- ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐਂਥਨੀ ਅਲਬਨੀਜ਼ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 34 ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
- ਬ੍ਰਿਟੇਨ- ਨੇਪਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ 33 ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ।
- ਕੈਨੇਡਾ- ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਬੋਰਡ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 24 ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹੈ।
ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਪੁਰਤਗਾਲ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
source : BBC PUNJABI
