ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ Shisir Khanal ਨੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋ ਤਾਕਤਵਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ—ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ—ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ NDTV World “Anviksha” India-Nepal Dialogue ਦੌਰਾਨ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਕ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਦੋਵਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਵ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਓਗੇ, ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ,” ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੂਟਨੀਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
—
## ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਰਕਸੰਗਤ ਸੰਬੰਧਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੌਰਾਨ Khanal ਨੇ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਰਕਸੰਗਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
– ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ “ਬਹੁਤ ਵਿਲੱਖਣ” ਦੱਸਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।
– ਪਰਿਵਾਰਕ ਰੂਪਕਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ Khanal ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਨਿੱਜੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੇਪਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
—
## ਗਲਤਫ਼ਹਿਮੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰਨਾ: “ਉੱਤਰ” ਵੱਲੋਂ “ਕਬਜ਼ੇ” ਵਿੱਚ?
Khanal ਨੇ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਧਾਰਣਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੇਪਾਲ ਚੀਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੱਤਰਣਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
– ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਫਿਰ ਤੋਂ, ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੰਬੰਧ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ,” ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਪਾਰ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ।
– ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਪਾਰ ਦਾ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਹੈ… ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਹੈ।”
—
## Belt and Road Initiative: ਕੋਈ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ?
ਮੰਤਰੀ Khanal ਨੇ Belt and Road Initiative (BRI) ਤਹਿਤ ਚੀਨ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਵੀ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 2017 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਰੇਮਵਰਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇੱਕ ਲਾਗੂਕਰਨ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ BRI ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਤੋਂ **ਜ਼ੀਰੋ ਵਾਪਸੀ** ਮਿਲੀ ਹੈ।
—
## ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਸੱਦਾ
ਮੌਕਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਮੋੜਦਿਆਂ Khanal ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਊਰਜਾ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ।
– ਭਾਰਤ ਨੂੰ 10,000 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਫਰੇਮਵਰਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
– ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਖੇਤਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਨੇਪਾਲ ਨੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
– Khanal ਨੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਸੜਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ।
—
## ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ
ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੌਰਾਨ Khanal ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ: ਨੇਪਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਰੱਖੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਭਲਾਈ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।
– ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਰ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਨੇਪਾਲ “ਇੱਕ ਦੀ ਥਾਂ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਿਆਵੇਗਾ,” ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਦੋਪੱਖੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
– ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
—
## ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਲਈ ਮਹੱਤਤਾ
Khanal ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਰੁਖ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰੀ ਕਥਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਚੀਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇਹ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਸੁਖਮ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਇੱਕ ਐਸੀ ਰਣਨੀਤੀ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੰਪ੍ਰਭੁਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਇਹ ਲੇਖ AI ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।
