નેપાળના મંત્રીએ પ્રશ્નના જવાબમાં કહ્યું, ચીન કે ભારત પિતાનું સ્થાન લઈ શકે નહીં

નેપાળના વિદેશ મંત્રી શિશિર ખનાલે આ વિચારને કડક શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યો કે તેમના દેશે પોતાના બે શક્તિશાળી પડોશીઓ, ચીન અને ભારત,માંથી કોઈ એકની પસંદગી કરવી જોઈએ. ગુરુવારે કાઠમંડુમાં યોજાયેલા NDTV World “Anviksha” India-Nepal Dialogue દરમિયાન તેમણે એક જીવંત પારિવારિક ઉદાહરણ આપીને સમજાવ્યું કે નેપાળ બંને સંબંધોને સમાન મહત્ત્વ શા માટે આપે છે. તેમણે કહ્યું, “તમે તમારા પિતાને એવું કહી શકતા નથી કે તમે તેમની જગ્યાએ તમારી માતાને પસંદ કરશો, અથવા તેનો ઉલટો,” અને સંતુલિત કૂટનીતિ પ્રત્યે નેપાળની પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂક્યો.

—

## લાગણીઓ કરતાં તર્કસંગત જોડાણ પર ભાર

પોતાના સંબોધન દરમિયાન ખનાલે સ્વીકાર્યું કે ભૂગોળ અને ઇતિહાસને કારણે નેપાળના ચીન અને ભારત બંને સાથે ઊંડા ભાવનાત્મક સંબંધો છે. પરંતુ તેમણે આગ્રહપૂર્વક જણાવ્યું કે વિદેશી સંબંધો લાગણીઓના બદલે તર્કસંગતતા અને રાષ્ટ્રીય હિતથી માર્ગદર્શિત થવા જોઈએ.

– તેમણે બંને દેશો સાથેના નેપાળના સંબંધોને “ખૂબ જ અનોખા” ગણાવ્યા અને કહ્યું કે દરેક સંબંધનું પોતાનું મૂલ્ય અને ઐતિહાસિક મહત્ત્વ છે.
– પારિવારિક રૂપકોનો ઉપયોગ કરીને ખનાલે ભાર મૂક્યો કે જેમ માતા-પિતા અને ભાઈ-બહેનો સાથેના વ્યક્તિગત સંબંધો અલગ હોય છે, તેમ નેપાળ ભારત અને ચીન સાથેના સંબંધોને સમાન રીતે અલગ અને સન્માનનીય ગણે છે.

—

## ગેરસમજો દૂર કરવી: ઉત્તર તરફથી “કબજે” કરાયેલું?

ખનાલે ખાસ કરીને ભારતમાંથી ઉદ્ભવતી અફવાઓ અને મીડિયા અહેવાલોને સંબોધ્યા, જેમાં જણાવવામાં આવતું હતું કે નેપાળ ચીન સાથે અતિશય રીતે જોડાઈ ગયું છે અથવા તેના નિયંત્રણમાં આવી ગયું છે. તેમણે આવા ચિત્રણને નકારી કાઢ્યું.

– તેમણે કહ્યું, “ફરી એકવાર, ચીન સાથે અમારા અદ્ભુત સંબંધો છે અને અમે આ સંબંધો જાળવી રાખવા ઈચ્છીએ છીએ,” અને નેપાળ તથા ચીન વચ્ચે સદીઓથી ચાલતા વેપાર, સભ્યતા અને સહકાર તરફ ધ્યાન દોર્યું.
– તે જ સમયે તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું, “નેપાળના સમગ્ર વેપારનો બે તૃતીયાંશ ભારત સાથે છે… નેપાળ જે એકમાત્ર દેશ સાથે વેપાર કરે છે, તે ભારત છે.”

—

## બેલ્ટ એન્ડ રોડ પહેલ: કોઈ વળતર નહીં?

મંત્રી ખનાલે બેલ્ટ એન્ડ રોડ પહેલ (BRI) હેઠળ ચીન સાથેના નેપાળના સહકારનું પણ વિવેચનાત્મક મૂલ્યાંકન કર્યું. તેમણે નોંધ્યું કે 2017માં ફ્રેમવર્ક કરાર કર્યા બાદ અને ગયા વર્ષે અમલીકરણ કરાર થયા છતાં, છેલ્લા એક દાયકામાં નેપાળને BRI પ્રોજેક્ટ્સમાંથી **શૂન્ય વળતર** મળ્યું છે.

—

## ભારતીય રોકાણ માટે આમંત્રણ

તક પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતાં ખનાલે ભારતીય વ્યવસાયોને નેપાળમાં રોકાણ વધારવા પ્રોત્સાહિત કર્યા. તેમણે ખાસ કરીને ઊર્જા, પર્યટન અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રોમાં સહકાર માટે ખુલ્લાપણું દર્શાવ્યું.

– ભારતને 10,000 મેગાવોટ વીજળી નિકાસ કરવા માટેનું એક ફ્રેમવર્ક પહેલેથી જ ઉપલબ્ધ છે.
– ટેક ક્ષેત્રનો વિકાસ થઈ રહ્યો છે: નેપાળે ટેક સેવાઓમાં લગભગ એક અબજ ડોલરની નિકાસ કરી છે.
– ખનાલે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રોકાણ કરવા પણ અપીલ કરી, ખાસ કરીને હવાઈ અને માર્ગ જોડાણમાં સુધારો કરવા માટે.

—

## સર્વોપરી રાષ્ટ્રીય હિત

પોતાના તમામ નિવેદનો દરમિયાન ખનાલ ફરી ફરીને એક કેન્દ્રીય મુદ્દા પર પરત ફર્યા: નેપાળ પોતાની પ્રાથમિકતાઓના આધારે ભારત અને ચીન બંને સાથે સંબંધો જાળવી રાખશે. તેમણે વિદેશ મંત્રી તરીકેની પોતાની ભૂમિકાને આ જ દૃષ્ટિકોણથી રજૂ કરી અને ઇતિહાસ, જોડાણ તથા નેપાળના કલ્યાણ પર આધારિત નીતિ ઘડવાનું લક્ષ્ય દર્શાવ્યું.

– તેમણે એવા કોઈપણ સંકેતને નકારી કાઢ્યો કે નેપાળ “એકને બીજા સાથે બદલી દેશે,” અને સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમનો દેશ પોતાના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને એકબીજાના વિકલ્પ તરીકે જોતો નથી.
– તેમણે ભાર મૂક્યો કે તેમના મત મુજબ નેપાળની વિદેશ નીતિએ પ્રથમ અને સર્વોપરી રાષ્ટ્રીય હિતની સેવા કરવી જોઈએ.

—

## નેપાળની વિદેશ નીતિ માટે મહત્ત્વ

ખનાલની ટિપ્પણીઓ નેપાળના બદલાતા રાજદ્વારી વલણની એક ઝલક આપે છે. તે એવા બાહ્ય વર્ણનો સામેના પ્રતિકારને દર્શાવે છે, જેમાં નેપાળને ચીન અથવા ભારતમાંથી કોઈ એક તરફ અતિશય ઝુકેલું દર્શાવવામાં આવે છે. સૌથી વધુ, તે કાઠમંડુનો વધુ દૃઢ અને સૂક્ષ્મ વિદેશ નીતિ અપનાવવાનો ઈરાદો દર્શાવે છે—એવી વ્યૂહરચના, જે ઇતિહાસ, સંતુલન અને નેપાળની પોતાની સાર્વભૌમત્વની સમજ પર આધારિત છે.

This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.