25% સીધી ભરતી ક્વોટા હેઠળ જિલ્લા ન્યાયાધીશોની નિમણૂક માટે Gujarat High Courtની પ્રક્રિયાને પડકારતી અરજીની સુનાવણી દરમિયાન Supreme Courtએ સમગ્ર દેશમાં ન્યાયિક ભરતી પ્રણાલીમાં મોટા ફેરફારો કરવાની મજબૂત મનશા વ્યક્ત કરી છે. Justices Joymalya Bagchi અને V. Mohanaએ આ ટિપ્પણીઓ 2024-25ના ચક્ર માટે High Courtની ભરતી પ્રક્રિયાને પડકારતા બે વકીલો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા કેસની સુનાવણી દરમિયાન કરી હતી.
## વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ
અરજદારો Mansi Jain અને Vishal Baljit Singh 9 જુલાઈ, 2026ના રોજ Gujarat High Court દ્વારા જાહેર કરાયેલા અંતિમ પરિણામને પડકારી રહ્યા છે. આ પરિણામમાં બંનેને અસફળ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ આ પરિણામ રદ કરવા માટેના નિર્દેશો તેમજ નિષ્પક્ષતા અને પારદર્શિતા ધરાવતી નવી મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયાની માંગ કરી રહ્યા છે.
આ વિવાદ 2024-25 માટેની જિલ્લા ન્યાયાધીશ ભરતી પ્રક્રિયાથી ઊભો થયો છે. જુલાઈ 2025માં 25% સીધી ભરતી ક્વોટા હેઠળ 113 ખાલી જગ્યાઓ માટે જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. પસંદગી પ્રક્રિયામાં સામેલ હતા:
– પ્રાથમિક પરીક્ષા
– ગુજરાતી ભાષાની કસોટી
– મુખ્ય લેખિત પરીક્ષા
– Viva voce (મૌખિક મુલાકાત)
પ્રાથમિક પરીક્ષા આપનારા 729 ઉમેદવારોમાંથી માત્ર 31 ઉમેદવારો મુખ્ય લેખિત પરીક્ષા માટે આગળ વધ્યા હતા. અંતે, આ ક્વોટા હેઠળ માત્ર બે ઉમેદવારો—Jain અને Singh—Viva voce માટે લાયક ઠર્યા હતા.
## મુલાકાત અને મૂલ્યાંકન અંગે મુખ્ય ફરિયાદો
30 એપ્રિલ, 2026ના રોજ યોજાયેલી Viva voce બાદ High Courtએ કોઈપણ ઉમેદવારને નિમણૂક માટે ભલામણ કર્યા વિના અંતિમ પરિણામ જાહેર કર્યું—જ્યારે તમામ 113 જગ્યાઓ હજુ પણ ખાલી હતી.
વિશેષરૂપે:
– Mansi Jainએ લેખિત પરીક્ષામાં 200માંથી 100.5 ગુણ મેળવ્યા, પરંતુ Viva voceમાં 50માંથી માત્ર 9.6 ગુણ મેળવ્યા.
– Vishal Baljit Singhએ લેખિત પરીક્ષામાં 110.5 ગુણ અને Vivaમાં 10 ગુણ મેળવ્યા, જોકે બંને ઉમેદવારો ઇન્ટરવ્યૂ પાસ કરવા માટે જરૂરી 20 ગુણની મર્યાદા પાર કરી શક્યા નહોતા.
અરજીમાં જણાવાયું છે કે છેલ્લા સાત વર્ષ દરમિયાન 25% સીધી ભરતી ક્વોટા હેઠળ માત્ર એક જ નિમણૂક કરવામાં આવી છે—જોકે પાંચ ભરતી ચક્રોમાં 264 ખાલી જગ્યાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. આ ચક્રોમાં સામેલ હતા:
– 2019માં 26 ખાલી જગ્યાઓ
– 2020માં 34 ખાલી જગ્યાઓ
– 2022માં 34 ખાલી જગ્યાઓ
– 2023માં 57 ખાલી જગ્યાઓ
– 2024-25માં 113 ખાલી જગ્યાઓ
અરજદારો ઇન્ટરવ્યૂની ટૂંકી અવધિ અને તેની વ્યક્તિલક્ષી પ્રકૃતિની પણ ટીકા કરે છે. તેમનું કહેવું છે કે ઇન્ટરવ્યૂએ લેખિત પરીક્ષામાં તેમના પ્રદર્શનને અસંગત રીતે પાછળ ધકેલી દીધું. તેઓ Supreme Courtની બંધારણીય પીઠના *Ajay Hasia v. Khalid Mujib Sehravardi* ચુકાદાનો હવાલો આપે છે, જેમાં જાહેર ભરતીમાં મૌખિક ઇન્ટરવ્યૂ પર અતિશય નિર્ભરતા સામે ચેતવણી આપવામાં આવી હતી.
## Supreme Court દ્વારા વ્યાપક સુધારાના સંકેત
સુનાવણી દરમિયાન Advocate Prashant Bhushanએ High Court તરફથી મળેલા ગુણ અને અહેવાલો સહિતના સીલબંધ દસ્તાવેજો રજૂ કર્યા. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભરતીના નિયમો મુજબ ઉમેદવારની મૂળ High Court પાસેથી ચારિત્ર્ય અહેવાલ મેળવવાનો હોય છે અને પ્રશ્ન કર્યો કે શું તે અહેવાલો યોગ્ય રીતે મેળવવામાં આવ્યા હતા.
Justice Bagchiએ જવાબ આપ્યો, “સમગ્ર પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં સુધારા માટે કોઈ પહેલ તૈયાર કરવામાં અમને વધુ રસ છે.” પીઠે સંકેત આપ્યો કે Chief Justice of India આ જ પેનલમાં જોડાય ત્યારે કેસની ફરી સુનાવણી કરવામાં આવશે.
## કોર્ટના આદેશો અને આગામી પગલાં
– Supreme Courtએ રજિસ્ટ્રાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલ સીલબંધ કવર અહેવાલને રેકોર્ડ પર લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
– હાલ માટે રજિસ્ટ્રરની હાજરીમાંથી છૂટ આપવામાં આવી.
– Chief Justice of India પણ હાજર હોય તે તારીખે આ મામલાની સુનાવણી નક્કી કરવામાં આવી છે.
## અરજદારો શું માંગે છે
W.P.(C) No. 925/2026માં દાખલ કરાયેલી અરજી, જેનું શીર્ષક *Mansi Jain & Anr. v. Registrar General, High Court of Gujarat* છે, તેમાં અરજદારોએ નીચેની માંગણીઓ કરી છે:
– 9 જુલાઈ, 2026ના પરિણામને રદ કરીને સીધી ભરતી ક્વોટા હેઠળ તેમને સફળ જાહેર કરવામાં આવે.
– નવી, નિષ્પક્ષ અને પારદર્શક મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવે.
– વર્તમાન પરિણામ પર રોક લગાવવા માટે વચગાળાની રાહત આપવામાં આવે.
– આ કેસનો નિકાલ ન થાય ત્યાં સુધી High Courtને નવી ભરતી પ્રક્રિયા શરૂ કરવા અથવા 113માંથી કોઈપણ ખાલી જગ્યા ભરવા પર રોક લગાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવે.
## વ્યાપક અસરો અને SEO માટે મહત્વપૂર્ણ કીવર્ડ્સ
આ કેસ ન્યાયિક ભરતી સુધારા, ઇન્ટરવ્યૂ અને લેખિત પરીક્ષાના ગુણભાર, પારદર્શિતા તથા જાહેર સેવા પરીક્ષાઓમાં નિષ્પક્ષતા જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ ઉપસ્થિત કરે છે. આ મુદ્દાઓ કાયદાના વિદ્યાર્થીઓ, કાનૂની વ્યાવસાયિકો અને નીતિ ઘડવૈયાઓ સહિતના હિતધારકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. વાચકોને રસ પડે તેવા સંબંધિત શોધવિષયોમાં સામેલ છે:
– ન્યાયિક ભરતી પ્રક્રિયામાં સુધારા
– High Courtની નિમણૂકો પર Supreme Courtની દેખરેખ
– ન્યાયાધીશોની પસંદગીમાં મૌખિક ઇન્ટરવ્યૂની ભૂમિકા
– જાહેર સેવા પરીક્ષાઓમાં પારદર્શિતા
– ન્યાયતંત્રની નોકરીઓમાં સીધી ભરતી ક્વોટા
આ મુદ્દો એ પણ દર્શાવે છે કે પ્રણાલીમાં મોટા ફેરફારોની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ શકે છે. સમગ્ર દેશમાં તમામ High Courtsમાં ખાલી જગ્યાઓની જાહેરાત કેવી રીતે કરવામાં આવે, પરીક્ષાઓનું માળખું કેવી રીતે ઘડવામાં આવે અને ઇન્ટરવ્યૂ કેવી રીતે યોજવામાં આવે તેની ન્યાયતંત્ર દ્વારા ફરી સમીક્ષા થઈ શકે છે.
## અંતિમ શબ્દ
જોકે હાલનો કેસ Gujarat High Courtની જિલ્લા ન્યાયાધીશોની 113 ખાલી જગ્યાઓ સાથે સંબંધિત છે, તેની વ્યાપક અસર ભારતની ન્યાયિક ભરતીના ધોરણોમાં મોટા ફેરફારો માટે માર્ગ મોકળો કરી શકે છે. જો Supreme Court પરીક્ષા પ્રક્રિયામાં સુધારા અંગેની પોતાની જાહેર કરેલી મનશા મુજબ આગળ વધે છે, તો ભરતીના નિયમો, મૂલ્યાંકનના માપદંડો, ઇન્ટરવ્યૂની કડકતા અને મનસ્વી નિર્ણયો સામેના સુરક્ષા ઉપાયો અંગે ચર્ચા ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
