ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટતા કરી છે કે સમાચાર માધ્યમોને અદાલતી કાર્યવાહી અંગે અહેવાલ આપવાની મંજૂરી છે, પરંતુ તેમના કવરેજમાં ઑડિયો અથવા વિડિયો ક્લિપ્સનો ઉપયોગ કરવાથી દૂર રહેવું પડશે. 24 જુલાઈના તાજેતરના વચગાળાના આદેશને કારણે ઊભી થયેલી મૂંઝવણના જવાબરૂપે આ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ Surya Kantની આગેવાની હેઠળની Bench, જેમાં Justices Joymalya Bagchi અને V. Mohana સામેલ છે, તેમણે અદાલતી કાર્યવાહીનું રેકોર્ડિંગ, લાઇવસ્ટ્રીમિંગ અને શેરિંગ સંબંધિત નિયમોને પડકારતી અનેક અરજીઓ પર દલીલો દરમિયાન આ સ્પષ્ટતા કરી હતી.
—
## અદાલતે શું સ્પષ્ટ કર્યું
– 24 જુલાઈના વચગાળાના આદેશમાં અદાલતી સુનાવણીની ઑડિયો-વિડિયો ક્લિપ્સ શેર કરવા અથવા અપલોડ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ માન્યતા પ્રાપ્ત સમાચાર માધ્યમોને કાર્યવાહી અંગે અહેવાલ આપવાની સ્પષ્ટ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
– સર્વોચ્ચ અદાલતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે મીડિયા સંસ્થાઓ સુનાવણી, ન્યાયિક ચુકાદાઓ અને કાનૂની વિકાસ અંગે અહેવાલ આપી શકે છે, પરંતુ કોર્ટરૂમમાંથી લેવામાં આવેલા ઑડિયો અથવા વિડિયો અંશોનો સમાવેશ કરી શકશે નહીં.
– ખાસ કરીને, 24 જુલાઈના આદેશના પેરાગ્રાફ 10માં સંબંધિત અદાલતના રજિસ્ટ્રાર જનરલની અગાઉથી મંજૂરી વિના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર અદાલતી કાર્યવાહીના ઑડિયો-વિડિયો રેકોર્ડિંગનું એક્સ્ટ્રેક્શન, એડિટિંગ, પ્રસારણ, પુનઃપોસ્ટિંગ, અપલોડિંગ અથવા મોનેટાઇઝેશન કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
—
## આ સ્પષ્ટતા શા માટે જરૂરી બની
અદાલતે જણાવ્યું કે પ્રતિબંધની ચોક્કસ વ્યાપ્તિ અંગે હિતધારકોમાં મૂંઝવણ યથાવત છે—ખાસ કરીને 24 જુલાઈના આદેશના પેરાગ્રાફ 11ના પ્રકાશન બાદ. આ પેરાગ્રાફ સમાચાર માધ્યમોને અહેવાલ આપવાની મંજૂરી આપતો જણાતો હતો, પરંતુ ઑડિયોવિઝ્યુઅલ ક્લિપ્સ શેર કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકતો હતો.
આ અંગે Benchએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું: “ઉક્ત પેરાગ્રાફ સ્પષ્ટ કરે છે કે આ આદેશનો અર્થ માન્યતા પ્રાપ્ત સમાચાર માધ્યમો દ્વારા અદાલતી કાર્યવાહી અંગે અહેવાલ આપવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવા તરીકે ન કરવો જોઈએ.”
—
## 24 જુલાઈના વચગાળાના આદેશની મુખ્ય વિગતો
આ આદેશ પત્રકાર Harshita Groverની અરજીના જવાબમાં આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે ન્યાયિક કાર્યવાહીના ઑડિયોવિઝ્યુઅલ રેકોર્ડિંગ્સની ક્લિપિંગ, એડિટિંગ, શેરિંગ અને મોનેટાઇઝેશનને નિયંત્રિત કરવા માટે માર્ગદર્શિકા માગી હતી. તેમની ચિંતા હતી કે કોર્ટરૂમના દૃશ્યોનો પસંદગીપૂર્વક અથવા સંદર્ભવિહોણો ઉપયોગ અદાલતની ગરિમાને નુકસાન પહોંચાડે છે અને ન્યાયવ્યવસ્થામાં જનવિશ્વાસને નબળો પાડે છે.
આ આદેશ હેઠળ:
– તમામ High Courtsને Supreme Courtની મોડેલ લાઇવસ્ટ્રીમિંગ માર્ગદર્શિકા અપનાવવા અંગેના અહેવાલો રજૂ કરવા અને સતત લાઇવસ્ટ્રીમિંગની અસરોનું મૂલ્યાંકન કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
– Union Governmentને અરજીમાં માગવામાં આવેલા ફેરફારોનો અમલ કયા મંત્રાલયો કરે તે અંગે પ્રસ્તાવ રજૂ કરવા કહેવામાં આવ્યું હતું.
– Meta અને X જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સને પણ જવાબ આપવાના પક્ષકારો તરીકે નોટિસ આપવામાં આવી હતી.
—
## સામેલ પક્ષકારો અને આગામી પગલાં
અદાલતી ક્લિપ્સ શેર કરવા પરના વ્યાપક પ્રતિબંધનો વિરોધ કરતા RTI કાર્યકરોને આ મામલે હસ્તક્ષેપ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
Union Government, High Courts અને સોશિયલ મીડિયા ઇન્ટરમિડિયરીઝને તેમના જવાબો દાખલ કરવા માટે સમય મળે તે હેતુથી સર્વોચ્ચ અદાલતે આ કેસની સુનાવણી **18 સપ્ટેમ્બર, 2026** સુધી મુલતવી રાખી છે.
—
## સમાચાર માધ્યમો અને જનતા માટે મુખ્ય વાત
– માન્યતા પ્રાપ્ત મીડિયા તમામ અદાલતી કાર્યવાહી અને ચુકાદાઓ અંગે અહેવાલ આપવાનું ચાલુ રાખી શકે છે.
– સ્પષ્ટ મંજૂરી મેળવ્યા વિના આ કાર્યવાહીની ઑડિયો અથવા વિડિયો ક્લિપ્સનો ઉપયોગ પ્રતિબંધિત છે.
– આ પગલાનો હેતુ ભ્રામક એડિટિંગ, સંદર્ભવિહોણી ક્લિપ્સ અને અનધિકૃત મોનેટાઇઝેશન જેવા દુરુપયોગને અટકાવવાનો છે.
—
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
