ખાડી વિસ્તારમાંથી જહાજોની અવરજવરમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો છે. યમેનના ઈરાન-સમર્થિત હૂથી બળવાખોરોએ સાઉદી તેલ ટેન્કર પર હુમલો કર્યો હોવાનો દાવો કર્યા બાદ વ્યૂહાત્મક સમુદ્રી માર્ગોમાં વિક્ષેપના સંકેતો જોવા મળ્યા છે. જહાજોની અવરજવર ઘટી ગઈ છે, જ્યારે શિપિંગ કંપનીઓ અને ડેટા વિશ્લેષકો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આ તણાવ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માર્ગોને વધુ એક ગંભીર ઝટકો આપી શકે છે.
—
## હૂથીઓનો સાઉદી ટેન્કર પર હુમલાનો દાવો
આજે અગાઉ, હૂથી દળોએ જાહેરાત કરી હતી કે તેમણે લાલ સમુદ્રમાં પોતાની નૌકા કામગીરીના ભાગરૂપે સાઉદી તેલ ટેન્કર પર હુમલો કર્યો હતો. બાદમાં સાઉદી સરકારી મીડિયાએ પણ પુષ્ટિ કરી હતી કે *Encelia* તરીકે ઓળખાતા જહાજના આગળના ભાગમાં હુમલા બાદ આગ લાગી હતી. સદનસીબે, અહેવાલો અનુસાર તમામ ક્રૂ સભ્યો સુરક્ષિત રહ્યા હતા.
આ હુમલો સમૂહ દ્વારા અગાઉ *Encelia* અને અન્ય એક સાઉદી ટેન્કર *Layla*ને નિશાન બનાવ્યાના દાવા બાદ થયો હતો. હૂથીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ જહાજોએ લાલ સમુદ્રમાં સાઉદી વેપાર માર્ગો પર બળવાખોર સમૂહ દ્વારા લાદવામાં આવેલી નૌકાદળની નાકાબંધીનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું.
—
## ખાડી વિસ્તારમાં શિપિંગ ટ્રાફિકમાં ઘટાડો
હુમલા બાદના સમયગાળામાં, ડેટા દર્શાવે છે કે બાબ અલ-મંદેબ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંથી પસાર થતા જહાજોની સંખ્યામાં ભારે ઘટાડો થયો છે. દર સાંજે આ માર્ગોમાં પ્રવેશતા અથવા બહાર નીકળતા જહાજોની સંખ્યા ઘટતી જોવા મળી હતી.
ઉદાહરણ તરીકે:
– જાહેર કરાયેલી નાકાબંધી બાદ રવિવારે બાબ અલ-મંદેબમાંથી માત્ર **સાત જહાજો** પસાર થયાં હતાં—જેમાં મોટા ભાગના ખાડીમાંથી બહાર નીકળી રહ્યાં હતાં.
– તેમાં બે અત્યંત મોટા ક્રૂડ કેરિયર્સ (VLCCs) ઈરાક અને UAEમાંથી ક્રૂડનું પરિવહન કરી રહ્યાં હતાં, જ્યારે એક ટેન્કર ફ્યુઅલ ઓઈલ લઈ જઈ રહ્યું હતું.
આ આંકડા અગાઉના અઠવાડિયાઓમાં જોવા મળેલી શિપિંગની ગતિની સરખામણીમાં ઘણો મોટો તફાવત દર્શાવે છે. તેના કારણે વેપારીઓ અને વિશ્લેષકોમાં સમુદ્રી સુરક્ષા સામે વધતા જોખમ અંગે ચિંતા વધી છે.
—
## હોર્મુઝની સામુદ્રધુની: દબાણનું બીજું કેન્દ્ર
લાલ સમુદ્રમાં વિક્ષેપ વચ્ચે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પણ દબાણ હેઠળ છે. ત્યાં શિપિંગ પ્રવૃત્તિ ઘણા અઠવાડિયાથી ધીમી રહી છે. તાજેતરમાં દરરોજ **બે કરતાં ઓછા સુપરટેન્કરો** આ માર્ગમાંથી પસાર થયા છે—જ્યારે અગાઉ દરરોજ સરેરાશ આઠ જહાજો પસાર થતાં હતાં.
આટલી ઓછી અવરજવર જહાજોની સુરક્ષા, વીમા જવાબદારીઓ અને લોજિસ્ટિક્સ સંબંધિત અનિશ્ચિતતાઓ અંગે વધતી ચિંતાઓ દર્શાવે છે. અહેવાલો અનુસાર, કેટલાક કંપનોને નિશાન બનાવવામાં આવવાની આશંકાને કારણે અનેક કંપનીઓ U.S. સૈન્યની દેખરેખ હેઠળના ટ્રાન્ઝિટ માર્ગો ટાળી રહી છે.
—
## વૈશ્વિક ઊર્જા બજારો પર અસર
વિશ્વના બે મુખ્ય તેલ-પરિવહન જળમાર્ગોમાં ઊભા થયેલા આ વિક્ષેપો પુરવઠા શ્રૃંખલાની નબળાઈ અંગે નવી ચિંતાઓ ઊભી કરી રહ્યા છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સામાન્ય સ્તર કરતાં ઘણી ઓછી ક્ષમતાએ કાર્યરત હોવાથી, બાબ અલ-મંદેબમાં લાંબા સમય સુધી કોઈપણ બંધ અથવા વિક્ષેપ ઉત્પાદકો તેમજ ગ્રાહકો માટે મુશ્કેલીઓ વધારી શકે છે.
– શિપિંગમાં વિક્ષેપથી તેલના કાર્ગોમાં વિલંબ અથવા માર્ગ બદલવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે, જેના કારણે પરિવહન ખર્ચ અને વીમા પ્રીમિયમમાં વધારો થશે.
– વેપારીઓ પહેલેથી જ સાવચેત છે; લાંબી નાકાબંધી અથવા વધુ હુમલાઓની અફવાઓ પર પણ બજારો પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે.
– સાઉદી અરેબિયા માટે લાલ સમુદ્રનો માર્ગ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે—ખાસ કરીને કારણ કે હાલમાં મર્યાદિત બનેલા હોર્મુઝ-કેન્દ્રિત માર્ગોનો તે વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડે છે.
—
## આગળના સંભવિત માર્ગો
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે અનેક પ્રકારના પ્રતિસાદ સામે આવી શકે છે:
– વધુ મજબૂત નૌકાદળ અથવા હવાઈ એસ્કોર્ટ વ્યવસ્થાઓ સાથે ટ્રાન્ઝિટ યોજનાઓને વધુ સક્ષમ બનાવવી.
– ચોખ્ખા માર્ગોને ટાળવા માટે યાન્બુ જેવા લાલ સમુદ્રના બંદરો તરફ વધુ નિકાસ વાળવી.
– દાવા કરવામાં આવેલી નાકાબંધીની શરતો સ્પષ્ટ કરવા માટે રાજદ્વારી પ્રયાસો કરવાં.
– જહાજોની અવરજવર પર વધુ મજબૂત નજર રાખવી, ખાસ કરીને કારણ કે કેટલાક જહાજો શોધથી બચવા માટે પોતાના ટ્રાન્સપોન્ડર બંધ કરી શકે છે.
ઈરાન, યમન, સાઉદી અરેબિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ નિયમનકારો પર જોખમો ઘટાડવા, ક્રૂ સભ્યોનું રક્ષણ કરવા અને મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા માર્ગો વૈશ્વિક વેપાર પ્રવાહ માટે ખુલ્લા રાખવા દબાણ રહેવાની શક્યતા છે.
આ અનિશ્ચિતતાના માહોલમાં એક વાત સ્પષ્ટ છે: અહેવાલિત ટેન્કર હુમલાથી ઊભા થયેલા તણાવે જહાજોની અવરજવરના નમૂનાઓને બદલવાનું અને વૈશ્વિક સમુદ્રી સુરક્ષા તથા ઊર્જા સુરક્ષા માટે જોખમ વધારવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ વિક્ષેપ કેટલો સમય ચાલશે અને વૈશ્વિક બજારો પર તેની અસર કેટલી ઊંડી પડશે તે હજુ સ્પષ્ટ નથી.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
