ओमराज े निंबाळकर, नागेश पाटील यांच ी शिदेंसोबत जाण्याच ी घोषणा,’ ह े ‘ खासदार होत े ठाकरेंच्य ा बैठकील ा गैरहजर

धाराशिव (उस्मानाबाद) लोकसभा मतदारसंघाचं नेतृत्व करणारे खासदार ओमराजे निंबाळकर आणि हिंगोलीचे खासदार नागेश पाटील आष्टीकर यांनी आज एकनाथ शिंदेंच्या नेतृत्वात काम करण्याबाबतची घोषणा केली आहे. तर परभणीचे खासदार संजय जाधव यांनी वर्धापन दिनानिमित्त शेअर केलेल्या पोस्टवरुन ‘मशाल’ चिन्ह गायब दिसले.

ओमराजे निंबाळकर यांनी म्हटले की कार्यकर्त्यांसोबतची बैठक पार पडली. त्यानंतर त्यांनी एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वात काम करणार असल्याचे जाहीर केले. विकासकामांमध्ये अडथळा येत असल्यामुळे आपण हा निर्णय घेत असल्याचे ओमराजे निंबाळकर यांनी बैठकीनंतर सांगितले.

हिंगोलीचे खासदार नागेश पाटील आष्टीकर म्हणाले की सत्तेबाहेर असल्यामुळे कार्यकर्त्यांची, मतदारांची कामे करणे अवघड झाले होते. मतदारसंघातील विकासकामांना गती यावी यासाठी आपण हा निर्णय घेत आहोत. मी कुणावरही नाराज नाही असे देखील ते पुढे म्हणाले.

18 जून पर्यंत आपण कुठेही गेलो नव्हतो. पण ज्या प्रकारे बोललं गेलं त्यानंतर हा विचार झाला की आता तिकडे थांबूनही फायदा नाहीये, असं म्हणत नागेश पाटील यांनी उद्धव ठाकरे यांची शिवसेना का सोडली याबद्दल सांगितले.

परभणीचे खासदार संजय (बंडू) जाधव हे देखील 18 जून च्या बैठकीला गैरहजर होते. शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाची गुरुवारी (18 जून) दिल्लीत संसद भवनातील पक्ष कार्यलयात बैठक पार पडली होती. सर्व खासदारांना या बैठकीला उपस्थित राहण्यासंदर्भात पक्षाचे मुख्य प्रतोद अनिल देसाई यांनी 17 जून रोजी व्हीप काढला होता.

पण संजय जाधव यांनी अद्याप जाहीर केले नाही की ते कुठे जाणार आहेत. असं असलं तरी शिवसेनेच्या वर्धापन दिनाला त्यांनी फेसबुकवर पोस्ट शेअर केली होती. त्या पोस्टवर टाकण्यात आलेल्या चित्रातून शिवसेना (UBT) चे मशाल चिन्हच नव्हते. ज्या चिन्हावर ते निवडून खासदार बनले तेच पोस्टमधून गायब असल्याची चर्चा देखील चांगली रंगली.

यवतमाळचे खासदार संजय देशमुख, शिर्डीचे खासदार भाऊसाहेब वाकचौरे, ईशान्य मुंबईचे खासदार संजय दिना पाटील यांनी अद्याप आपला निर्णय जाहीर केलेला नाही. पण हे तिघेही एकनाथ शिंदेंच्या शिवसेनेच्या वाटेवर असल्याची चर्चा आहे.

व्हीपनंतर बैठकीला गैरहजर या सहा खासदारांबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.

सर्वसामान्य लोकांना फोनवर 24 तास उपलब्ध असणारा नेता म्हणून ओळखले जाणारे ओमराजे निंबाळकर सलग दुसऱ्यांदा धाराशिव (उस्मानाबाद) लोकसभा मतदारसंघाचं नेतृत्व करत आहेत. लोकांमध्ये मिसळणारा आणि उद्धव ठाकरे यांचा निष्ठावंत शिवसैनिक म्हणून ते सर्वपरिचित आहेत.

धाराशिवच्या राजकारणात निंबाळकर आणि पाटील ही दोन घराणी कायम चर्चेत राहिली आहेत. सलग दोनदा त्यांनी या लोकसभा मतदारसंघाचं नेतृत्व केलं आहे. 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांनी भाजपचे आमदार राणाजगजितसिंह पाटील यांच्या पत्नी अर्चना पाटील यांचा मोठ्या फरकाने पराभव केला होता.

तर 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांनी त्यावेळी राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून उभे असलेले राणाजगजितसिंह पाटील यांचा पराभव केला होता. काँग्रेसमधून आपली राजकीय कारकीर्द सुरू करणारे ओमराजे निंबाळकर यांनी नंतर स्थानिक समीकरणामुळे शिवसेनेत प्रवेश केला होता.

ओमराजे यांनी यापूर्वी उस्मानाबाद विधानसभा मतदारसंघाचं नेतृत्व केलं आहे. 2009 च्या निवडणुकीत त्यांनी राणाजगजितसिंह पाटील यांचा पराभव केला होता. तर 2014 च्या निवडणुकीत राणाजगजितसिंह पाटील यांनी ओमराजे निंबाळकर यांचा पराभव केला होता.

मराठवाड्यातील नांदेड जिल्ह्यातील नागेश पाटील आष्टीकर हे 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीत हिंगोली मतदारसंघातून विजयी झाले होते. त्यांनी शिवसेना शिंदे गटाचे बाबूराव कदम कोहळीकर यांचा पराभव केला होता.

नागेश पाटील यांचं शिक्षण एम. कॉमपर्यंत झालेलं आहे. सरपंचपदापासून आपली राजकीय कारकीर्द सुरू करणारे पाटील यांनी नांदेड जिल्ह्यातील हदगाव विधानसभा मतदारसंघाचंही (2014) नेतृत्व केलं आहे.

हिंगोली लोकसभा मतदारसंघात हदगाव विधानसभा मतदारसंघाचा समावेश आहे. शिवसेनेचे ते जुने कार्यकर्ते आहेत. ते नांदेड जिल्हा मध्यवर्ती बँकेचेही संचालक आहेत.

शिवसेना शिंदे गटाने या मतदारसंघातून तत्कालीन खासदार हेमंत पाटील यांच्याऐवजी बाबूराव कदम यांना उमेदवारी दिली होती.

बंडू जाधव या नावाने परिचित असणारे संजय हरीभाऊ जाधव हे परभणी लोकसभा मतदारसंघाचे मागील तीन टर्मपासून प्रतिनिधित्व करतात. शिवसेनेचे (उद्धव ठाकरे) उपनेते असलेले संजय जाधव यांची निष्ठावंत अशी ओळख होती.

2014, 2019 आणि 2024 अशा सलग तीन लोकसभा निवडणुकीत त्यांनी विजय मिळवला. काही वेबसाइटवर त्यांचं शिक्षण हे दहावी तर काही ठिकाणी बारावी झाल्याचं सांगण्यात येतं.

2024 च्या लोकसभा निवडणुकीत संजय जाधव यांनी परभणी मतदारसंघातून महादेव जानकर (राष्ट्रीय समाज पक्ष) यांचा पराभव केला होता.

तत्पूर्वी, ते 2004 आणि 2009 मध्ये परभणी मतदारसंघातून विधानसभेवर निवडून गेले होते. शिवसेना पक्षात ज्यावेळी फूट पडली तेव्हा संजय जाधव हे पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांच्या मागे ठामपणे उभे राहिले होते.

संजय उत्तमराव देशमुख हे 2024 पासून यवतमाळ-वाशिम लोकसभा मतदारसंघाचं नेतृत्व करतात.

याआधी ते दिग्रस मतदारसंघातून विधानसभेचे सदस्य होते. 2008 पासून ते यवतमाळ जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचेही संचालक आहेत.

बी. कॉम पदवीधर असलेले संजय देशमुख हे साधारणपणे 90 च्या दशकात शिवसेनेशी जोडले गेले होते. ते 1999 आणि 2004 असे सलग दोन वेळा दिग्रस मतदारसंघातून विधानसभेवर अपक्ष म्हणून निवडून गेले होते. 2001 ते 2004 या काळात ते राज्याचे क्रीडामंत्रीही होते.

यवतमाळ-वाशिम हा विदर्भातील महत्त्वाचा लोकसभा मतदारसंघ आहे. 2024 ची या मतदारसंघाची निवडणूक अत्यंत चुरशीची झाली होती. या मतदारसंघावर गेल्या पाच टर्मपासून शिवसेनेच्या भावना गवळी यांचं एकहाती वर्चस्व होतं.

परंतु, शिवसेना शिंदे गटाने त्यांना उमेदवारी न देता तत्कालीन खासदार हेमंत पाटील यांच्या पत्नी राजश्री पाटील (महाल्ले) यांना उमेदवारी दिली होती. देशमुख यांनी पाटील यांचा पराभव केला होता.

निवृत्त सरकारी अधिकारी असलेले भाऊसाहेब राजाराम वाकचौरे हे शिर्डी मतदारसंघाचं नेतृत्व करतात. 2024 साली झालेल्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांनी शिंदेसेनेचे तत्कालीन खासदार सदाशिव लोखंडे यांचा पराभव केला होता. लोखंडे यांच्याबाबत मतदारसंघात मोठी नाराजी होती. त्याचा फायदा वाकचौरे यांना झाला होता, असं सांगितलं जातं.

भाऊसाहेब वाकचौरे यांनी आपल्या राजकीय कारकीर्दीत अनेकवेळा पक्षांतर केल्याचे दिसून येते. कधी शिवसेना, कधी काँग्रेस, तर कधी भाजप असा त्यांचा राजकीय प्रवास राहिला आहे.

वाकचौरे यांनी यापूर्वी 2009 मध्येही या मतदारसंघाचं नेतृत्व केलं होतं. त्यावेळी त्यांनी काँग्रेस-राष्ट्रवादी काँग्रेसचे उमेदवार रामदास आठवले यांचा पराभव केला होता. आपल्या पहिल्याच निवडणुकीत आठवले यांच्यासारख्या दिग्गज नेत्याला पराभूत केल्यामुळे वाकचौरे यांच्या नावाची राज्यात मोठी चर्चा झाली होती.

परंतु, 2014 मध्ये त्यांनी वाकचौरे यांनी काँग्रेसमध्ये प्रवेश केला आणि लोकसभा निवडणूक लढवली. परंतु, त्यावेळी त्यांचा शिवसेनेच्या सदाशिव लोखंडे यांनी पराभव केला होता.

पराभव झाल्यानंतर त्यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केला होता. श्रीरामपूर विधानसभा निवडणूकही लढवली, मात्र तेथेही त्यांना अपयश आले. त्यानंतर 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपमध्ये बंडखोरी करत शिवसेनेचे उमेदवार सदाशिव लोखंडे यांच्याविरोधात अपक्ष निवडणूक लढवली. या निवडणुकीत त्यांचं डिपॉझिटही जप्त झालं होतं.

राजकीय पार्श्वभूमी लाभलेले संजय दिना पाटील हे ईशान्य मुंबई लोकसभा मतदारसंघाचं नेतृत्व करतात. त्यांचे वडील दिना पाटील हे मोठे नेते होते. त्यांनीही विधानसभेत अनेक वर्षे प्रतिनिधीत्व केलं होतं. संजय पाटील यांच्या आई मनोरमा पाटील याही मुंबई महानगरपालिकेत अनेक वर्षे नगरसेविका होत्या.

2024 च्या लोकसभा निवडणुकीत शिवसेना उद्धव ठाकरे गटाकडून संजय पाटील हे निवडणुकीला उभे होते. त्यांनी भाजपच्या मिहीर कोटेचा यांचा पराभव केला होता. तत्पूर्वी त्यांनी 2009 मध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसकडून उभे राहत त्यावेळचे भाजपचे उमेदवार किरीट सोमय्या यांचा पराभव केला होता.

त्याआधी 2004 मध्ये ते राष्ट्रवादीच्याच तिकीटावर भांडूप विधानसभा मतदारसंघातून विजयी झाले होते.

2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांचा पराभव झाला होता. त्यानंतर त्यांनी शिवसेना उद्धव ठाकरे गटात प्रवेश केला. 2024 च्या निवडणुकीत त्यांनी विजय मिळवला. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नवाब मलिक आणि संजय पाटील यांच्यातील वाद ही मोठा चर्चेचा विषय ठरला होता.

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन.)