राहुल गांधी : ‘ज्ञानेश कुमारांनी माफीचा साक्षीदार व्हावं, मोदी-शहांचीही चौकशी होणार’

बुधवारी (23 सप्टेंबर) ‘द इंडियन एक्सप्रेस’ या इंग्रजी वृत्तपत्रात प्रसिद्ध झालेल्या एका इन्व्हेस्टीगेटीव्ह रिपोर्टनंतर, लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी आज, गुरुवारी (24 सप्टेंबर) एक विशेष पत्रकार परिषद घेतली.

यावेळी राहुल गांधी यांनी दावा केला की, ते गेल्या तीन वर्षांपासून पुराव्यासह ‘मतचोरी’चा मुद्दा उपस्थित करत आहेत. त्यानंतर निर्माण झालेल्या दबावानंतर आता दोन निवडणूक आयुक्तांनी निवडणूक आयोगातील अनियमिततेचा मुद्दा उपस्थित केला आहे.

ज्ञानेश कुमारांनी देशाविरोधात काम केलं असून त्यांनी आता माफीचा साक्षीदार व्हावं, अशी मागणी राहुल गांधी यांनी केली आहे.

राहुल गांधींनी फेब्रुवारी 2025 पासून आतापर्यंतच्या पत्रकार परिषदा आणि कार्यक्रमांचाही उल्लेख केला, ज्यात त्यांनी कथित ‘मतचोरी’चा मुद्दा उपस्थित केला होता.

या पत्रकार परिषदेतील आरोपांवर निवडणूक आयोगाची अद्याप प्रतिक्रिया आलेली नाहीये.

अनेक महत्त्वाचे प्रश्न उपस्थित करत राहुल गांधी म्हणाले की, अँटी-इन्कम्बन्सी अर्थात सत्ताविरोधी लाट ही कोणत्याही लोकशाही देशात ठराविक काळानंतर येतच असते. अगदी इंदिरा गांधी लोकप्रियतेच्या शिखरावर असतानाही निवडणुका हरल्या. पण गेल्या अनेक निवडणुकांमध्ये ‘सत्ताविरोधी लाट’ असतानाही, निवडणुकीतून ती गायब झाल्यासारखी वाटते.

मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करताना ते म्हणाले की, “अशी स्थिती याआधी कधीही भारतात आली नव्हती. निवडणूक आयुक्त पदावर असलेले ज्ञानेश कुमार हे एक प्यादे आहेत. लोकशाहीला बरबाद करण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे. लोकशाही यंत्रणा बरबाद झाली आहे, हे भारतातील प्रत्येकाला वाटतंय. ज्ञानेश कुमारांनी देशाविरोधात काम केलं असून त्यांनी आता माफीचा साक्षीदार व्हावं. एक काळ असा नक्की येईल की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री अमित शहा यांचीही चौकशी केली जाईल.”

इंडियन एक्सप्रेसचं हे वृत्त प्रसिद्ध झाल्यानंतर, विरोधी पक्ष केंद्रातील मोदी सरकारच्या कामकाजावर आणि केंद्रीय निवडणूक आयोगावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आहेत.

या वृत्तपत्रातील वृत्तानुसार, दोन निवडणूक आयुक्तांनी निवडणूक आयोगाच्या कार्यवाहीबाबत ’10 महिन्यांत 14 वेळा’ आक्षेप नोंदवले.

या रिपोर्टनुसार, “निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंग संधू आणि विवेक जोशी यांनी दाखल केलेल्या या आक्षेपांमध्ये, स्वतःला अंधारात ठेवण्यापासून ते नवीन मतदारांची नोंद करणं आणि नावं वगळणं, तसेच ‘अनधिकृत, बेकायदेशीर’ कृतींवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यापर्यंतच्या बाबींचा समावेश होता.”

विरोधी पक्षांनी निवडणूक आयोगाच्या भूमिकेवर आधीच प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यास सुरुवात केली आहे.

काँग्रेस नेते राहुल गांधी म्हणाले की, “हरियाणा, छत्तीसगड, उत्तर प्रदेशसारख्या राज्यांमध्ये निवडणुकांनंतर नेहमीच सरकार बदललं, पण अचानक निवडणुकीतील ‘सत्ताविरोधी लाट’ कुठेतरी गायब होताना दिसली.

ते म्हणाले की, “याचं कारण असं आहे की, मी एका राजकीय कुटुंबातून आलो आहे आणि 50 वर्षांहून अधिक काळ राजकीय कुटुंबातच घालवला आहे. लोकशाही वातावरणात काम करणारा कोणताही राजकीय नेता अशाप्रकारे विधान करू शकत नाही की, आम्ही 2030 पर्यंत सत्ते राहू, 50 वर्षे राहू वगैरे. कारण भारतात ‘सत्ताविरोधी लाट’ नावाची एक मूलभूत शक्ती आहे, जी कोणत्याही सरकारला खूप लवकर विरोध करू लागते आणि कुणालाही सोडत नाही.”

“अगदी इंदिरा गांधींनी देखील बांगलादेश युद्ध जिंकलं. त्या लोकप्रियतेच्या शिखरावर होत्या आणि मग अचानक, एक-दोन वर्षांतच, त्यांना प्रचंड सत्ताविरोधी लाटेचा आणि अफाट दबावाचा सामना करावा लागला.”

“अनेक नेत्यांच्या बाबतीत एकापाठोपाठ एक नेमकं हेच घडलेलं आहे. हे काँग्रेसच्या नेत्यांच्या बाबतीत घडलंय, प्रादेशिक पक्षांच्या बाबतीत घडलंय, पण काही कारणास्तव नरेंद्र मोदींच्या बाबतीत हे कधीच घडत नाही. अमित शाह यांच्या बाबतीत घडत नाही, भाजपच्या बाबतीत घडत नाही,” असं म्हणत त्यांनी आपला मुद्दा मांडला.

काँग्रेस नेते राहुल गांधी म्हणाले की, “भारतातील सर्वात मोठी राजकीय शक्ती अर्थात सत्ताविरोधी लाट कुठे नाहीशी झाली आहे? आम्ही याचं उत्तर शोधत होतो आणि अखेरीस आम्हाला ते मिळालं. प्रत्येक भारतीय नागरिकाचं मत हा आपल्या देशाचा पाया आहे. मतांना निवडणूक आयोगाकडून संरक्षण दिलं जातं. त्यांना त्यांची शक्ती संविधानाकडून मिळते. जर मतंच नष्ट झाली, तर आपलं संविधान नष्ट होईल.”

“त्यामध्ये कोणतीही शक्ती उरणार नाही, त्याचं कोणतंही कार्य राहणार नाही. जर संविधान नष्ट झालं, तर आपले कायदे संपतील आणि संस्था अर्थहीन होतील. हा आपल्या मतावर हल्ला आहे. हा प्रत्येक नागरिकाच्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर हल्ला आहे. आम्ही सातत्यानं सांगत आलो आहोत की मतांमध्ये काहीतरी समस्या आहे. ते सुरक्षित ठेवणं हे निवडणूक आयोगाचं काम आहे.”

पंतप्रधान मोदी, अमित शाह आणि गौतम अदानी यांच्यासह सात जणांचे फोटो दाखवत राहुल गांधी म्हणाले की, हेच लोक लोकशाही नष्ट करत आहेत आणि भारतीय निवडणुकांमध्ये 100 टक्के गैरप्रकार होत आहेत.

“दोन निवडणूक आयुक्तांनी ज्ञानेश कुमार यांच्याबद्दल प्रश्न उपस्थित केले आहेत. मी हे प्रश्न वारंवार उपस्थित केले आहेत, पण आता दोन निवडणूक आयुक्तांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत. ज्ञानेश कुमार यांची निवड पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अमित शाह यांनी केली होती. आता, दोन निवडणूक आयुक्त म्हणत आहेत की आपल्या मतदान प्रणालीला होणाऱ्या नुकसानीसाठी ज्ञानेश कुमार जबाबदार आहेत. मतचोरीनंतर कायद्याची चोरी होते आणि मग संस्थेची चोरी होते. जर मत चोरले गेले असेल आणि संसदेत बसलेल्या खासदाराने कोणताही कायदा केला, तर ते बेकायदेशीर आहे.”

त्यानंतर, काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी गेल्या तीन वर्षांतील एक घटनाक्रम दाखवला, ज्यामध्ये त्यांनी निवडणूक आयोगातील अनियमितता आणि ‘मतचोरी’चा मुद्दा कधी उपस्थित केला होता, हे सांगितलं.

राहुल गांधी असंही म्हणाले की, ज्ञानेश कुमार यांच्या निवडीच्या वेळी त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना आपला विरोध दर्शवला होता, पण त्यांनी ज्ञानेश कुमार यांचीच निवड केली.

पुढे राहुल गांधी म्हणाले की, “निवडणूक आयोगावरील दबाव आता वाढत असून आम्हाला आतून सातत्यानं माहिती मिळत आहे. येत्या तीन-चार महिन्याच्या काळात आणखी स्फोटक अशी माहिती नक्कीच बाहेर येणार आहे, तुम्ही पाहात रहा.”

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन.)