ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ₹6.41 ਕਰੋੜ ਦਾ ਧੋਖਾਧੜੀ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ “ਘੋਸਟ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ” ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2020 ਦਰਮਿਆਨ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਪੁਰਾਣੇ Sevarth ਤਨਖ਼ਾਹ ਪੋਰਟਲ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਡਾਟਾ ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ।
## ਨਕਲੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ ਵਿਅਕਤੀ
ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰੀ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ FIR ਵਿੱਚ ਦਸ ਗੈਰ-ਪੁਲਿਸ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਤਨਖ਼ਾਹ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਬਲ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸਲ ਸਬੰਧ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਾਮ ਹਨ: ਰਾਮਦਾਸ ਭੋਗਲੇ, ਸੁਧਾਕਰ ਕਦਮ, ਸਰਜੂ ਯਾਦਵ, ਭਗਵਤ ਭੋਸਲੇ, ਗੁਣਾਜੀ ਖਵਕਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਹਲਦਾਂਕਰ, ਰਾਜੇਂਦਰ ਸੋਨਾਰ, ਉੱਤਮ ਥੋਰਾਤ, ਸੂਰਯਕਾਂਤ ਪਾਟਿਲ ਅਤੇ ਪਾਂਡੁਰੰਗ ਕਦਮ।
## ਘਪਲਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਮੰਤਰਾਲੀ ਕਲਰਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਰਕਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਜਿਸਟਰਾਂ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ, ਬਾਹਰੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਅਲੀ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵੰਡ ਦੋ ਮੁੱਖ ਮਿਆਦਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ: ਦਸੰਬਰ 2019 ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ 2020 ਅਤੇ ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 2020।
## ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ
FIR ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਨਖ਼ਾਹ ਘਪਲੇ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪੰਜ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:
– **ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀ**: ਰਾਮਕਿਸ਼ਨ ਗੋਸਵਾਮੀ, ਨਾਗੇਸ਼ ਤਲਵਾਡੇਕਰ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਚਵਾਣ
– **ਮੰਤਰਾਲੀ ਕਲਰਕ**: ਹੈੱਡ ਕਲਰਕ ਅਜੈ ਰਾਠੌੜ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕਲਰਕ ਅਮੋਲ ਮੇਸ਼ਰਾਮ
ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ Bharatiya Nyaya Sanhita (BNS), 2023 ਤਹਿਤ ਧੋਖਾਧੜੀ, ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ, ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
## ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਤਮਕ ਕਾਰਵਾਈ
ਖੁਲਾਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਜਯਾ ਚਵਾਣ ਅਤੇ ਅਮੋਲ ਮੇਸ਼ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ Service IDs ਅਤੇ DCPS IDs ਜਾਅਲੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਉਹ ਦਸ ਕਾਲਪਨਿਕ ‘ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ’ ਦੀਆਂ ਪਹਿਚਾਣਾਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਮੁਅੱਤਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਭੱਤਾ ਲੈਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾਵਾਂ ਵੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਹੁਣ Brihanmumbai ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗੀ।
## ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਗਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ
ਜਾਂਚਕਰਤਾ ਹਾਲੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਘੋਸਟ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਸਨ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਪਹਿਚਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤਨਖ਼ਾਹ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਧੁਲੇ ਅਤੇ ਲਾਤੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਸਬੰਧੀ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਕਮ ਘੱਟ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦਾ ਆਡਿਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।
—
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਡਾਟਾ ਆਡਿਟ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਕਮ ਹੜੱਪ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁੰਬਈ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
