भारताचे वाणिज्यमंत्री Piyush Goyal यांनी स्पष्ट केले की, भारताला “तुलनात्मक शुल्क लाभ” मिळाल्यानंतरच अमेरिकेसोबतचा अंतरिम द्विपक्षीय व्यापार करार (BTA) अंतिम केला जाईल. विद्यमान मुक्त व्यापार करारांचा (FTAs) अधिकाधिक लाभ घेण्यावर केंद्रित कार्यशाळेदरम्यान गुरुवारी सरकारी अधिकाऱ्यांनी या मुद्द्यावर भर दिला. त्याचवेळी अनेक मोठ्या अर्थव्यवस्थांसोबतच्या वाटाघाटी सुरूच आहेत.
—
## भारत कशाची वाट पाहत आहे
India-US अंतरिम BTA अंतिम करण्यासाठी भारतीय निर्यातदारांना प्रतिस्पर्ध्यांच्या तुलनेत लाभ मिळवून देणारी शुल्कव्यवस्था आवश्यक असल्याचे Goyal यांनी पुन्हा स्पष्ट केले. या कराराची रूपरेषा February 2 रोजी निश्चित करण्यात आली होती; मात्र अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने Washington ने आश्वासन दिलेल्या प्राधान्य शुल्काचा कायदेशीर आधार रद्द केल्यानंतर हा करार रखडला.
“अमेरिका आमच्या प्रतिस्पर्ध्यांच्या तुलनेत आम्हाला प्राधान्य दर देण्यास सक्षम होताच, आम्ही BTA अंतिम करून त्याचे अंतिम तपशील जाहीर करू,” असे Goyal यांनी सांगितले. भारताला इतरत्र मिळणाऱ्या सवलतींपेक्षा कमी नसलेली प्रोत्साहने हवी आहेत, यावर त्यांनी भर दिला.
—
## भारताचे विस्तारत असलेले FTA नेटवर्क
US कराराच्या पलीकडे, भारताने नऊ FTAs च्या दिशेने यशस्वीपणे प्रगती केली आहे. या प्रत्येक करारामुळे भारतीय वस्तूंना परदेशी बाजारपेठांमध्ये प्राधान्याने प्रवेश मिळतो. Prime Minister Narendra Modi यांच्या नेतृत्वाखाली सध्या कार्यरत असलेल्या व्यापार करारांमध्ये पुढील देश व संघटनांसोबतचे करार समाविष्ट आहेत:
– Mauritius
– United Arab Emirates (UAE)
– Australia
– European Free Trade Association (EFTA)
– Oman
– United Kingdom
दरम्यान, New Zealand आणि European Union यांच्यासोबतचे FTAs पूर्णपणे लागू करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे.
—
## आगामी इतर व्यापार वाटाघाटी
येत्या काही महिन्यांत आणि वर्षांत अनेक द्विपक्षीय व्यापार करार करण्यासाठी भारत सातत्याने वाटाघाटी करत असल्याचे Goyal यांनी सांगितले. यामध्ये संभाव्य करार किंवा चर्चा पुढील देश व संघटनांसोबत आहेत:
– Canada
– Mexico
– Chile — विशेषतः त्याच्या महत्त्वपूर्ण खनिजांसाठी
– Mercosur
– Southern African Customs Union (SACU)
– Gulf Cooperation Council (GCC)
– Israel
याशिवाय, ASEAN, South Korea आणि Japan यांसारख्या प्रादेशिक भागीदारांसोबतच्या विद्यमान FTAs चा भारत आढावा घेत असून त्यामध्ये सुधारणा करण्याचा प्रयत्न करत आहे. प्रतिस्पर्ध्यांच्या तुलनेत अधिक अनुकूल शुल्क अटींवर भारताला जागतिक व्यापाराच्या सुमारे 75% भागापर्यंत पोहोच मिळवून देणे हा यामागील उद्देश आहे.
—
## अडथळे आणि US व्यापाराचा दबाव
व्यापार विश्लेषकांच्या मते, BTA अंतिम करण्याच्या भारताच्या प्रयत्नांसमोर अनेक गुंतागुंतीची आव्हाने आहेत. सक्तीच्या मजुरीचा कथित वापर केल्याच्या आरोपांना प्रतिसाद म्हणून US ने Section 301 अंतर्गत जुलैमध्ये काही श्रमप्रधान भारतीय वस्तूंवर 10% शुल्क लावले.
Washington ने भारताच्या कथित अतिरिक्त औद्योगिक क्षमतेला लक्ष्य करत आणखी एक Section 301 चौकशी सुरू केल्याने परिस्थिती अधिक गंभीर झाली आहे. अनिश्चित किंवा दंडात्मक व्यापार कारवायांसह या घडामोडींचे निराकरण करणे आवश्यक आहे, तरच “न्याय्य, समतोल आणि परस्पर फायदेशीर व्यापार करार” होऊ शकतो, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे.
—
हा लेख AI-निर्मित सामग्री आहे. या लेखावर आधारित कोणतीही कृती करण्यापूर्वी कृपया माहितीची स्वतंत्रपणे पडताळणी करा.
