ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚਵਾਣ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ, 27 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੱਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ “Modi ka baap bhi jayega” ਵਾਲੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਕੇ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਚਵਾਣ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਾਲੀਨਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
—
## ਖੜਗੇ ਦੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਟਿੱਪਣੀ ’ਤੇ ਛਿੜੀ ਬਹਿਸ
ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸਿੰਘ ਦੀ 139ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਪਟਨਾ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਖੜਗੇ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ “Modi ka baap bhi jayega” (ਮੋਦੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੀ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ) ਵਾਲੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਬਗਾਵਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਖੜਗੇ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ Special Intensive Revision (SIR) ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣਗੇ।
—
## ਚਵਾਣ ਨੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ
ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚਵਾਣ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੜਗੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਟਿੱਪਣੀ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਜਨਤਕ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਚਵਾਣ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਖੜਗੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੀਨੀਅਰ BJP ਆਗੂਆਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ—ਦੀ ਵੀ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਬਾਰੇ ਕੀਤੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾਪੂਰਨ ਸਿਆਸੀ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜਗੇ ਨੇ ਵੀ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਖੁਦ ਦੇਣਗੇ,” ਇਹ ਗੱਲ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
—
## ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯਾਦ: ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸਤ
ਚਵਾਣ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਪਸ਼ਟ ਫ਼ਰਕ ਦਰਸਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪੇਈ, ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ ਅਤੇ ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਆਗੂ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਕਸਰ ਤਿੱਖੀ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਸਨ—ਪਰ ਸੰਸਦ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਰੈਲੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਸਨੇਹ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
—
## ਕੇਂਦਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ’ਤੇ ਆਲੋਚਨਾ
ਸ਼ਾਲੀਨਤਾ ਦੀ ਅਪੀਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚਵਾਣ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ—ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਘੁਸਪੈਠਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ।
ਚਵਾਣ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਿਆਂ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹਾਲੀਆ ਸਮਝੌਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ’ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਨੀਤੀਗਤ ਢਾਂਚਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
—
## ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਸਿਆਸੀ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ
ਇਹ ਮੰਨਦਿਆਂ ਕਿ ਜਨਤਕ ਬਹਿਸ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਖੜਗੇ ਅਤੇ BJP ਆਗੂ ਦੋਵੇਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਚਵਾਣ ਨੇ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਰੁਝਾਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ: ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਗਾਤਾਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਿੱਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਜਾਣਾ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਅਸਹਿਮਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਚਵਾਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਸਨਮਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਸਿਆਸੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲੀਨਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
—
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
