સુપ્રીમ કોર્ટે મુંબઈના બોરીવલીમાં BEST બસ સ્ટેન્ડ માટે નિર્ધારિત જમીન પરથી અતિક્રમણો દૂર કરવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC)ના મ્યુનિસિપલ કમિશનરનો પગાર રોકવાનો અસાધારણ નિર્ણય લીધો છે. આ સાથે, આદેશનું પાલન ન કરવા બદલ નાગરિક સંસ્થા પર INR 5 લાખનો ખર્ચ પણ લાદવામાં આવ્યો છે.
—
## BMCના આદેશ પાલન ન કરવા મામલે કોર્ટને પ્રથમદર્શી અવમાનના જણાઈ
મંગળવારે Chief Justice of India **Surya Kant**, Justice **Joymalya Bagchi** અને Justice **V Mohana**ની બનેલી બેન્ચે મ્યુનિસિપલ કમિશનરને અવમાનનાની નોટિસ જારી કરી હતી. કોર્ટે **November 13, 2025** અને **July 28, 2026**ના તેના સમયબદ્ધ આદેશોનું જાણપૂર્વક ઉલ્લંઘન થયું હોવાના પ્રથમદર્શી પુરાવા નોંધ્યા હતા. આ આદેશોમાં BMCને નિર્ધારિત જમીન પરથી અતિક્રમણો દૂર કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
આ છતાં, BMCએ કબજેદારોને હકાલપટ્ટીના આદેશો જારી કરવા માટે વધુ સમય માગતી અરજી દાખલ કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે આ અરજી ફગાવી દીધી અને નાગરિક સંસ્થા તથા Maharashtra રાજ્ય સરકારને કમિશનર તેમજ તેમના વ્યક્તિગત સ્ટાફનો પગાર રોકવાનો નિર્દેશ આપ્યો, જ્યાં સુધી તેના નિર્દેશોનો સંપૂર્ણ અમલ ન થાય. આ ઉપરાંત, કોર્ટે INR 5,00,000નો ખર્ચ પણ લાદ્યો.
—
## કોર્ટે BMC પર મિલીભગતનો આરોપ કેમ લગાવ્યો
સુપ્રીમ કોર્ટે BMCની આકરી ટીકા કરી અને ચિંતા વ્યક્ત કરી કે તેના અધિકારીઓ અતિક્રમણકારો સાથે મિલીભગત કરી રહ્યા હોઈ શકે છે. Chief Justice Surya Kantએ કહ્યું, “અમે પ્રથમદર્શી રીતે સંતુષ્ટ છીએ કે કમિશનર… અવમાનના માટે દોષિત છે… અને તેઓ ઇરાદાપૂર્વકનો ભંગ તથા અવજ્ઞા કરી રહ્યા છે.”
BMC તરફથી હાજર Senior Advocate **R.P. Bhatt**એ નાગરિક સંસ્થા 30 દિવસમાં પાલન કરશે તેમ જણાવ્યું ત્યારે CJIએ કટાક્ષભર્યો જવાબ આપ્યો અને આ વચનને ઔપચારિક ખાતરી તરીકે નોંધવાનો ઇનકાર કર્યો. તેના બદલે, તેમણે BMCને ચેતવણી આપી કે જો તાત્કાલિક પાલન નહીં થાય તો વધુ કડક પરિણામો આવી શકે છે, જેમાં જેલની સંભાવનાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
—
## વિલંબ અને ભાષાનો બચાવ
સુનાવણી દરમિયાન:
– BMCએ દાવો કર્યો કે તેણે અતિક્રમણકારોને કારણદર્શક નોટિસો આપી હતી અને બે સુનાવણીઓ યોજી હતી, પરંતુ હજી સુધી અંતિમ હકાલપટ્ટીના આદેશો પસાર કર્યા નહોતા.
– BMCએ જણાવ્યું કે કબજેદારોએ દસ્તાવેજો રજૂ કર્યા હતા અને સિવિલ કોર્ટે હકાલપટ્ટી પહેલાં અધિકારીઓને સુનાવણી આપવા આદેશ કર્યો હતો. આ સિવિલ કોર્ટ કેસમાં પાલનની દેખરેખ **November 26, 2026**ના રોજ થવાની છે.
– BMCએ એક અસામાન્ય બચાવ પણ રજૂ કર્યો: સંબંધિત અધિકારીને મરાઠી સમજાતી ન હોવાથી કેટલીક સુનાવણીઓમાં વિલંબ થયો હતો અને મરાઠી દસ્તાવેજોના અંગ્રેજી અનુવાદ જરૂરી હતા.
Justice Bagchiએ આ સ્પષ્ટીકરણને આકરા શબ્દોમાં ફગાવી દીધું: “શું તમે તમારું સ્પષ્ટીકરણ જોયું છે… તેમાં મરાઠીના અનુવાદની જરૂરિયાત દર્શાવવામાં આવી છે? જો તમારા કમિશનરને મરાઠી આવડતી નથી તો…” તેમણે આવા દાવાઓની સચ્ચાઈ સામે સવાલ ઉઠાવ્યો. દરમિયાન, CJIએ સૂચવ્યું કે નાગરિક સંસ્થાના અધિકારીઓ અતિક્રમણકારોને બચાવી રહ્યા હોઈ શકે છે અને કદાચ “હફ્તા” (ખંડણીની રકમ) પણ વસૂલતા હોઈ શકે છે.
—
## અગાઉના આદેશો અને પ્રોજેક્ટની પૃષ્ઠભૂમિ
### વિવાદની શરૂઆત
આ વિવાદ બોરીવલીમાં આવેલી આશરે **5,800 ચોરસ મીટર** જમીન સાથે સંબંધિત છે. તેમાંથી **3,400 ચોરસ મીટર** જમીન સત્તાવાર રીતે BEST બસ સ્ટેન્ડ અને વહીવટી ઇમારત માટે ફાળવવામાં આવી હતી. **October 31, 2002**ના સંમતિ કરાર હેઠળ, BMCએ અનધિકૃત કબજેદારોને દૂર કરવામાં **Parag Construction** સાથે સહકાર આપવા સંમતિ આપી હતી. અગાઉ, **January 2012**માં 13 અનધિકૃત વ્યક્તિઓના કબજામાં રહેલી 15 બાંધકામોની તોડફોડ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે અવમાનનાની કાર્યવાહીનો નિકાલ કર્યો હતો.
પછી **Parag Construction** (હવે **Dube Constructions**)એ દાવો કર્યો કે અતિક્રમણો યથાવત્ છે, જેના કારણે પ્રોજેક્ટમાં અવરોધ ઊભો થઈ રહ્યો છે. BMCએ જવાબ આપ્યો કે ડેવલપરે પૂર્ણ થયેલી સુવિધા સોંપી નથી.
### પ્રોજેક્ટ આગળ વધારવા માટે કોર્ટના આદેશો
**August 13, 2025**ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે **Parag Construction**ને બસ સ્ટેન્ડ માટે નિર્ધારિત **3,400 ચોરસ મીટર** જમીનનો ખાલી કબજો સોંપવાનો આદેશ આપ્યો હતો. BMCને કબજો મળ્યાના ત્રણ મહિનાની અંદર બાંધકામ પૂર્ણ કરીને બસ સ્ટેન્ડને કાર્યરત કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. સાથે જ, કાયદા અનુસાર અતિક્રમણો દૂર કરવાની કામગીરી ચાલુ રાખવાની હતી.
આ આદેશો બાદ **November 13, 2025**ના રોજ વધુ નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે સુપ્રીમ કોર્ટે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે BMC કેટલાક કબજેદારોને કાયદેસર ભાડૂતો તરીકે ઓળખાવી પોતાની જવાબદારીમાંથી બચવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. ત્યારબાદ નાગરિક સંસ્થાને વ્યક્તિગત સોગંદનામું દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો, જેમાં કબજેદારોનાં નામ, હકાલપટ્ટીની નોટિસો, કબજેદારોના જવાબો, તેમના દાવાઓને સમર્થન આપતા દસ્તાવેજો અને તે દાવાઓ અંગેની તપાસની વિગતો જાહેર કરવાની હતી.
**July 28, 2026**ના રોજ કોર્ટે BMCને વધુ એક સમયમર્યાદા આપી હતી—તમામ અતિક્રમણો દૂર કરવા માટે ત્રણ મહિના. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે Maharashtra Regional and Town Planning Act હેઠળની સિવિલ કોર્ટની કાર્યવાહી હકાલપટ્ટીમાં અવરોધરૂપ નહીં બને, જો કોઈ વચગાળાનો સ્ટે ન હોય.
—
## હવે શું થશે
સુપ્રીમ કોર્ટે BMCની વધુ સમય માગતી અરજી સ્પષ્ટપણે ફગાવી દીધી છે અને વધુ કોઈ સમયમર્યાદા આપવામાં નહીં આવે તે સ્પષ્ટ કર્યું છે. પાલન કરવાની સમયમર્યાદા પૂર્ણ થઈ ચૂકી છે.
બેન્ચે આદેશ આપ્યો છે કે:
– કમિશનર અને તેમના વ્યક્તિગત સ્ટાફનો પગાર તાત્કાલિક રોકવામાં આવે.
– BMC દ્વારા INR 5 લાખનો ખર્ચ ચૂકવવામાં આવે.
– મ્યુનિસિપલ કમિશનરે ગંભીર કાર્યવાહી કેમ ન થવી જોઈએ તે અંગે કારણદર્શક જવાબ આપવો.
—
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
