દિલ્હી હાઈકોર્ટના ન્યાયમૂર્તિ Amit Mahajanએ 7 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ Jantar Mantar ખાતે યોજાતા વિરોધ પ્રદર્શનો અંગે ગંભીર અનામત વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે પ્રદર્શનોને કારણે દિલ્હી શહેરને “બંધક” બનાવી શકાય નહીં. તેમની આ ટિપ્પણી All India Dalit Christian Rights Protection Committee દ્વારા પ્રસ્તાવિત વિરોધ પ્રદર્શન અંગેની સુનાવણી દરમિયાન આવી હતી. આ સમિતિ Scheduled Castes Order, 1950 હેઠળ દલિત ખ્રિસ્તીઓને બંધારણીય માન્યતા અપાવવાની માંગ સાથે અભિયાન ચલાવી રહી છે.
—
## શહેરની હદમાં વિરોધ પ્રદર્શન: ન્યાયમૂર્તિની ચિંતા
કોર્ટમાં બોલતાં ન્યાયમૂર્તિ Mahajanએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેમના મત મુજબ વિરોધ પ્રદર્શનો “આદર્શ રીતે Jantar Mantar અથવા શહેરની અંદર યોજાવા ન જોઈએ.” તેમણે જણાવ્યું હતું કે આવા કાર્યક્રમોને કારણે રસ્તાઓ અવરોધાઈ શકે છે, એમ્બ્યુલન્સને વિલંબ થઈ શકે છે અને શહેરના રહેવાસીઓના દૈનિક જીવન પર અસર પડી શકે છે. તેમણે કહ્યું, “મારા મતે આ બાબતો (વિરોધ પ્રદર્શનો) શહેરમાં ન થવી જોઈએ, પરંતુ અંતે નિર્ણય સરકારનો છે.”
ન્યાયમૂર્તિએ તાજેતરના સંવેદનશીલ સમયગાળા—ખાસ કરીને સ્વતંત્રતા દિવસ નજીક આવી રહ્યો હોવા—અને રાજધાનીમાં વધારવામાં આવેલી સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું હતું. આ પરિબળોને કારણે પ્રસ્તાવિત સ્થળે પ્રદર્શન યોજાય તો જાહેર વ્યવસ્થા સામે ઊભા થઈ શકે તેવા પડકારો અંગે તેમની ચિંતા વધુ સ્પષ્ટ થઈ હતી.
—
## કેસની વિગતો: માંગ અને પ્રક્રિયા
આ સુનાવણી દલિત ખ્રિસ્તીઓના હિતોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી નોંધાયેલ કલ્યાણકારી સંસ્થા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી અંગે હતી. સંસ્થાએ 10 ઓગસ્ટે Jantar Mantar ખાતે શાંતિપૂર્ણ અને સ્થિર વિરોધ પ્રદર્શન યોજવાની પરવાનગી માંગી હતી. પ્રસ્તાવિત પ્રદર્શનનું કદ મર્યાદિત હતું: આશરે 75 ભાગલેનાર, કોઈ માર્ચ નહીં, કોઈ સરઘસ નહીં, રાત્રિ રોકાણ નહીં અને જાહેર રસ્તાઓ પર કોઈ અવરોધ નહીં.
સંસ્થાનો દાવો હતો કે તેણે 9 જુલાઈએ અરજી દાખલ કરી હતી અને ત્યારબાદ વારંવાર અનુસરણ કર્યું હતું. જોકે, 4 ઓગસ્ટે તેને મૌખિક રીતે જાણ કરવામાં આવી હતી કે પરવાનગી નકારવામાં આવશે. ન તો કોઈ ઔપચારિક આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો કે ન તો વૈકલ્પિક સ્થળ અંગે લેખિત માહિતી આપવામાં આવી હતી.
તેમની મુખ્ય માંગ બંધારણીય સુધારા દ્વારા દલિત ખ્રિસ્તીઓને Scheduled Castesની યાદીમાં સામેલ કરવાની છે—જે અંતર્ગત 1950ના Orderમાં ફેરફાર કરીને અનુસૂચિત જાતિનો દરજ્જો અને તેના સંબંધિત રક્ષણો વિસ્તારવામાં આવે.
—
## સરકાર અને કાનૂની પ્રતિસાદ
સરકાર તરફથી Additional Solicitor General Chetan Sharmaએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે અરજદાર સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ પાસેથી No Objection Certificate મેળવી શક્યો નથી. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે Jantar Mantarને કાનૂની વિરોધ સ્થળ તરીકે નિયુક્ત કરવું જોઈએ કે નહીં તેની સુપ્રીમ કોર્ટ હાલમાં તપાસ કરી રહી છે.
Sharmaએ ચેતવણી આપી હતી કે હાલની સંખ્યા મર્યાદિત હોવા છતાં ભીડ વધી શકે છે—તેમણે કહ્યું, “આ 75 (લોકોની સંખ્યા) જ્યારે 75 હજાર થઈ જશે ત્યારે શું થશે તે આપણે જાણતા નથી.” તેમણે એ પણ પુષ્ટિ કરી હતી કે Delhi Police તેમની અરજી પર વિચારણા કરીને બીજા દિવસે નિર્ણય અંગે જાણ કરશે.
—
## કોર્ટનો નિર્ણય: પોલીસ સત્તાને પ્રાધાન્ય
ન્યાયમૂર્તિ Mahajanએ આ મામલે સીધો નિર્ણય આપવાથી દૂર રહ્યા હતા. તેના બદલે તેમણે જણાવ્યું હતું કે કાયદો અને વ્યવસ્થા પોલીસના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ આવતી હોવાથી પરવાનગી આપવી કે નહીં તે અંગે Delhi Policeએ નિર્ણય લેવો જોઈએ. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું, “શહેરને બંધક ન બનાવો. પોલીસને નિર્ણય લેવા દો.”
ત્યારબાદ કોર્ટે અરજીનો નિકાલ કર્યો, જેના કારણે પરવાનગી પ્રક્રિયામાં ન્યાયિક હસ્તક્ષેપ અસરકારક રીતે સમાપ્ત થયો.
—
## તેનો અર્થ અને મુખ્ય તારણો
– **ન્યાયિક સંકોચ:** કોર્ટે વ્યક્ત કર્યું કે Jantar Mantar જેવા કેન્દ્રીય જાહેર સ્થળોએ વિરોધ પ્રદર્શનો વિક્ષેપજનક હોય છે અને તે અન્યત્ર યોજવા વધુ યોગ્ય રહેશે. સ્થળની પસંદગી એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે.
– **પોલીસનો વિવેકાધિકાર:** કોર્ટે વિરોધ પ્રદર્શનને સીધી મંજૂરી કે નામંજૂરી આપી નથી, પરંતુ અરજીને મંજૂરી આપવી કે નકારવી તે સત્તા Delhi Police પાસે છે.
– **અનિર્ણિત સ્થળનો મુદ્દો:** જો Jantar Mantar ઉપલબ્ધ ન હોય તો અરજદારે વૈકલ્પિક સમય અથવા સ્થળ સૂચવ્યું હતું. આ વિકલ્પોની સ્થિતિ હજુ સ્પષ્ટ થવાની બાકી છે.
– **સુપ્રીમ કોર્ટની દેખરેખ:** Jantar Mantarને સત્તાવાર રીતે વિરોધ સ્થળ તરીકે ગણવામાંથી મુક્તિ આપવી જોઈએ કે નહીં તે અંગે ચાલી રહેલા કેસમાં તપાસ થઈ રહી છે. આ બાબત રાજધાનીમાં જાહેર સભાઓના નિયમો પર લાંબા ગાળાની અસર પાડી શકે છે.
—
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
