मुंबईतील शिवाजी पार्क येथे शुक्रवार, 2 ऑक्टोबर 2026 रोजी हजारो लोकांनी एकत्र येत तीव्र विरोधाचे प्रदर्शन केले. संस्थापक Abhijeet Dipke तसेच सहसंयोजक Ashutosh Ranka, Saurav Das आणि Ratna Singh यांच्या नेतृत्वाखाली Cockroach Janta Party (CJP) ने मुख्य निवडणूक आयुक्त Gyanesh Kumar यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत आंदोलनाचे आयोजन केले. मतदार याद्यांमध्ये अनियमितता असल्याचा आरोप आंदोलकांनी केला आणि Election Commission च्या Special Intensive Revision (SIR) प्रक्रियेला विरोध दर्शवला.
—
## अनधिकृत आंदोलन, न थांबणारे आवाज
पोलिसांनी या मेळाव्याला परवानगी नाकारली होती. तसेच 2013 मधील Bombay High Court च्या आदेशानुसार Shivaji Park हे शांतता क्षेत्र असल्याचे सांगत निर्बंध लादण्यात आले होते. तरीही आंदोलकांनी माघार घेतली नाही. भारताचा तिरंगा हातात घेत सुमारे 4,000 ते 5,000 लोक Dadar येथील Shivaji Park च्या प्रवेशद्वारांवर जमले. कायदा-सुव्यवस्था राखण्यासाठी दंगल नियंत्रण पथकांसह सुमारे 800 पोलिस अधिकारी तैनात करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले.
पार्क परिसरात घोषणांचा गजर सुरू होता. त्यात “Gyanesh, it’s done bro,” “Go Gyanu Go,” “Gaddaar Gyanu Must Go,” आणि “Gyanu kaka… rajinama dya, rajinama dya” या घोषणांचा समावेश होता. वाढत्या संतापाला अधोरेखित करणाऱ्या पार्श्वसंगीतासह *Rang De Basanti* सारखी देशभक्तिपर गाणीही वाजवण्यात आली.
—
## आंदोलकांच्या मागण्या
CJP च्या मागण्यांमधून उत्तरदायित्वाची व्यापक मागणी समोर येते:
– Gyanesh Kumar यांचा तात्काळ राजीनामा.
– SIR प्रक्रिया सुरू करण्यास परवानगी कोणी दिली, हे उघड करण्यासाठी त्यांच्यावर फौजदारी कारवाई करावी.
– विशेष पुनरावलोकन प्रक्रियेची पुढील अंमलबजावणी स्थगित करावी.
– मतदार यादी जानेवारी 2025 मधील आवृत्तीप्रमाणे पूर्ववत करावी.
– Election Commissioners यांच्या नियुक्तीची पद्धत निश्चित करणारा 2023 चा कायदा रद्द करावा.
– नागरी समाजाचा सहभाग असलेली पारदर्शक Election Commission नियुक्ती प्रक्रिया स्थापन करावी.
—
## घोषणा, भाषणे आणि प्रसिद्ध व्यक्तींची उपस्थिती
Abhijeet Dipke यांनी जमावाला संबोधित करत इशारा दिला की, “If Gyanu is gone, then Prime Minister Narendra Modi will also go.” Ashutosh Ranka यांनीही भाषण करत, “this is just a trailer as the picture will be at Jantar Mantar in Delhi,” असे म्हटले. अटकेला घाबरू नका, असे आवाहन त्यांनी आंदोलकांना केले. त्यांना घाबरवण्याचे प्रयत्न त्यांच्या निर्धाराला रोखू शकणार नाहीत, असेही ते म्हणाले.
प्रसिद्ध व्यक्तींनीही या संदेशाला बळ दिले. अभिनेते Shabana Azmi आणि Naseeruddin Shah, संगीतकार Vishal Dadlani आणि दिग्दर्शक Vishal Bhardwaj उपस्थित होते. Azmi म्हणाल्या: “Since childhood we have been hearing voting is our right, but if the same right is taken away, then what will we do, we protest… the Constitution of this country gives this right.”
—
## वैयक्तिक अनुभव आणि वंचित घटकांचे आवाज
Somaiya College मधील 70 वर्षीय शिक्षक Gangadhar Menon यांनी अधिक गंभीर चिंता व्यक्त करत म्हटले: “So far, we were talking that VVPAT had problems, but this has gone way too deep. Now, they are going for voters list itself.”
NCP नेते Anish Gawande यांनी SIR प्रक्रियेचा वंचित समुदायांवर झालेला परिणाम सांगितला. त्यांनी उदाहरणे देताना म्हटले की, पुरामुळे कागदपत्रे मिळवता न आलेल्या Assam मधील लोकांची तसेच ओळखपत्रे नसलेल्या तृतीयपंथी व्यक्तींची नावे मतदार याद्यांमधून हटवण्यात आली.
दुर्दैवाने, आंदोलनादरम्यान 75 वर्षीय उपस्थित Gopalakrishna Subbaiya Pillai यांना सायंकाळी सुमारे 5:00 वाजता Shivaji Park जवळ हृदयविकाराचा झटका आला. त्यांना Sushrusha Hospital येथे नेण्यात आले; मात्र त्यांची प्रकृती गंभीर झाल्याने त्यांचा मृत्यू झाला.
—
## संघर्ष, अटक आणि राष्ट्रीय पातळीवरील mobilization
मुंबईत हजारो लोक उत्तरांची मागणी करत असताना, संबंधित आंदोलनांदरम्यान Delhi मध्ये 700 हून अधिक जणांना ताब्यात घेण्यात आले. प्रमुख विरोधी पक्षांचे नेते, विद्यार्थी संघटना आणि नागरी समाजातील कार्यकर्ते यात सहभागी झाले होते. सार्वजनिक सुरक्षितता आणि वाहतुकीशी संबंधित कारणे देत पोलिसांनी New Delhi परिसरात प्रतिबंधात्मक आदेश लागू केले. दरम्यान, कडक सुरक्षा उपाययोजनांदरम्यान मध्यवर्ती जिल्ह्यांमध्ये इंटरनेट सेवा आणि मेट्रो स्थानकांचे प्रवेशद्वारही प्रभावित झाले.
मुंबईत आंदोलनाला परवानगी नाकारण्यात आली असतानाही CJP चे सदस्य आणि तरुण नागरिक पोलिसांनी उभारलेले अडथळे ओलांडून Shivaji Park येथे जमले. Gandhi Jayanti च्या दिवशी झालेल्या या आंदोलनाचा CJP पुढे सुरू ठेवू इच्छित असलेल्या व्यापक मोहिमेचा एक भाग म्हणून उल्लेख करण्यात आला.
—
## व्यापक चित्र: SIR वाद आणि संस्थात्मक असहमती
या आंदोलनांच्या केंद्रस्थानी SIR म्हणजेच Special Intensive Revision ही Election Commission ने सुरू केलेली देशव्यापी प्रक्रिया आहे. मतदार याद्या अद्ययावत करण्याच्या उद्देशाने ही प्रक्रिया सुरू करण्यात आली. या प्रक्रियेमुळे मतदार यादीतून मोठ्या प्रमाणावर नावे हटवण्यात आल्याचे आरोप समोर आले आहेत.
माध्यमांतील वृत्तांनुसार, गेल्या सुमारे 10 महिन्यांत दोन Election Commissioners—Sukhbir Singh Sandhu आणि Vivek Joshi—यांनी अनेक वेळा आक्षेप नोंदवले. त्यांच्या सहभागाशिवाय Gyanesh Kumar यांनी घेतलेल्या निर्णयांना त्यांनी विरोध केल्याचे सांगण्यात आले. यावरून संस्थेतील अंतर्गत सहमतीचा अभाव आणि संस्थात्मक पारदर्शकतेचा प्रश्न निर्माण होत असल्याचे टीकाकारांचे म्हणणे आहे.
लोकशाहीच धोक्यात असल्याचे सांगत प्रादेशिक पक्ष, युवक संघटना आणि विद्यार्थी गटांकडून CJP च्या आंदोलनाला व्यापक पाठिंबा मिळत आहे. भाषणांमध्ये नागरी अवज्ञा आंदोलनांशी तुलना वारंवार केली जात आहे, ज्यामुळे या आंदोलनाचे प्रतीकात्मक महत्त्व अधोरेखित होते.
—
## यापुढील दिशा
मुंबईतील कारवाई ही केवळ सुरुवात असल्याचा इशारा CJP च्या नेत्यांनी दिला आहे. Bengaluru, Kolkata, Goa आणि Ranchi यांसह विविध शहरांमध्ये पुढील आंदोलने करण्याची योजना त्यांनी मांडली आहे. मागण्या मान्य न झाल्यास Delhi मध्ये “Jantar Mantar 2.0” होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
या क्षणी सर्वांचे लक्ष Election Commission च्या प्रतिक्रियेकडे लागले आहे. कथित मतदार यादीतील फेरफारांबाबत आयोग चिंता दूर करणार का? CEC Gyanesh Kumar यांच्यावर परिणामकारक कारवाई होणार का, की संस्थात्मक भिंती कायम राहणार? या आंदोलनाची तीव्रता कमी होईल की भारतातील मतदार हक्क आणि संस्थात्मक अखंडतेसाठी ते निर्णायक क्षण ठरेल, हे आगामी काही आठवडे निश्चित करण्याची शक्यता आहे.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
