लंडनमधील Parliament Square येथे शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026 रोजी महात्मा गांधी यांच्या पुतळ्याजवळ शेकडो लोक जमले. भारतीय विद्यार्थी आणि विरोधी पक्षाच्या सदस्यांनी Chief Election Commissioner (CEC) Gyanesh Kumar यांच्याविरोधात निदर्शनांचे नेतृत्व केले आणि मतदार याद्यांच्या Special Intensive Revision (SIR) प्रक्रियेचा पुनर्विचार करून ती रद्द करण्याची मागणी केली. या निदर्शनांना सरकार समर्थकांकडून जोरदार प्रतिनिदर्शनाचा सामना करावा लागला. त्यामुळे तणावपूर्ण परिस्थिती निर्माण झाली; मात्र स्थानिक पोलिसांनी ती काळजीपूर्वक नियंत्रणात ठेवली.
—
## निदर्शनांना कारणीभूत ठरलेली पार्श्वभूमी
“Stop Vote Chori” या नावाने आयोजित करण्यात आलेल्या या कार्यक्रमाचे आयोजन Indian Overseas Congress Youth wing ने केले होते. Students’ Federation of India (SFI) UK, South Asia Solidarity Group आणि Save Democracy यांसारख्या प्रवासी भारतीय संघटनांनी त्याला पाठिंबा दिला. निदर्शकांनी Gyanesh Kumar यांना पदावरून हटवण्याची आणि SIR प्रक्रिया रद्द करण्याची मागणी केली. या प्रक्रियेमुळे जाणूनबुजून मतदारांची नावे वगळली जात असून मतदार याद्यांमध्ये फेरफार केला जात असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
शुक्रवार, 16 ऑक्टोबर रोजी लंडनमधील भारताच्या उच्चायुक्तालयाबाहेर झालेल्या तुलनेने छोट्या निदर्शनांनी आणि प्रतिनिदर्शनांनी शनिवारच्या मोठ्या जमावाची पार्श्वभूमी तयार केली. “Stand in Solidarity” या बॅनरखाली SFI UK ने आयोजित केलेल्या या निदर्शनात मतदार याद्यांच्या पुनरावलोकन प्रक्रियेत उत्तरदायित्व आणि पारदर्शकतेची मागणी करण्यात आली. त्याच वेळी सरकार समर्थकांनी निवडणूक सुधारणांच्या समर्थनार्थ रॅली काढली.
—
## सभेतील प्रमुख वक्ते
शनिवारी Parliament Square येथे कार्यकर्ते Dhruv Rathee यांनी विद्यार्थी आणि Non-Resident Indians यांना हिंदीत संबोधित केले. त्यांनी “vote chori” आणि परकीय हस्तक्षेपावर टीका केली. तसेच CEC ची जागा सरकार आणि Leader of the Opposition यांच्या परस्पर सहमतीने निवडलेल्या व्यक्तीने घेतली पाहिजे, असे सांगितले.
“आम्हाला कोणताही परकीय हस्तक्षेप नको आहे. भारतीय आणि NRIs यांना संबोधित करण्यासाठी मी येथे Parliament Square मध्ये आलो आहे,” असे Rathee म्हणाले. “Chief Election Commissioner यांची जागा सरकार आणि Leader of the Opposition यांच्या सहमतीने निवडलेल्या उमेदवाराने घेतली, तरच ही निदर्शने थांबतील.” भाषणानंतर त्यांनी “Inquilab Zindabad” आणि “Vande Mataram” यांसारख्या घोषणांचे नेतृत्व केले. तसेच भारताच्या संविधानाची प्रस्तावना मोठ्याने वाचून दाखवण्यात आली.
दरम्यान, India Diaspora (ID) UK ने बोलावलेले सरकारनिष्ठ समर्थक Students’ group च्या समोरच्या बाजूला जमले. त्यांच्या प्रतिनिदर्शनात “Modi, Modi” अशा घोषणा देण्यात आल्या आणि Prime Minister Narendra Modi यांच्या नेतृत्वाला व त्यांच्या दृष्टिकोनाला पाठिंबा दर्शवण्यात आला. ID UK चे संस्थापक Hirdesh Gupta यांनी सांगितले की, एकसंध आणि विकसित भारत उभारण्यासाठी प्रवासी भारतीय समुदाय Modi आणि त्यांच्या सरकारसोबत “खांद्याला खांदा लावून” उभा आहे.
—
## पोलिसांची भूमिका आणि वातावरण
दोन्ही निदर्शक गटांनी एकमेकांच्या घोषणांवर मात करण्याचा प्रयत्न केल्याने तणाव वाढला. संभाव्य संघर्ष टाळण्यासाठी Metropolitan Police ने हस्तक्षेप करून दोन्ही गटांना वेगळे ठेवले. विशेषतः Gandhi यांच्या पुतळ्याभोवती पोलिसांनी कडक देखरेख ठेवली.
संविधानाचे वाचन, देशभक्तीपर घोषणा आणि फडकवले जाणारे ध्वज यांमुळे संपूर्ण परिसरात तीव्र प्रतीकात्मक वातावरण निर्माण झाले होते. हे सर्व निवडणूक न्याय आणि लोकशाही सुधारणांसाठीच्या उत्कट आवाहनाचा भाग होते.
—
## निदर्शनांच्या मागण्या आणि प्रतिक्रिया
Cockroach Janata Party (CJP) आणि इतर विरोधी पक्षांच्या मतांशी सहमत असलेल्या निदर्शकांच्या तीन प्रमुख मागण्या आहेत:
– Gyanesh Kumar यांना Chief Election Commissioner पदावरून हटवून सत्ताधारी आणि विरोधी गटांच्या सहमतीने निवडलेल्या उमेदवाराची नियुक्ती करावी.
– मतदारांना मतदानाच्या अधिकारापासून वंचित ठेवले जात असल्याची आणि पक्षपाताची चिंता व्यक्त करत Special Intensive Revision (SIR) प्रक्रिया थांबवावी.
– मतदार याद्यांमध्ये झालेल्या कथित बदलांकडे लक्ष वेधावे — यामध्ये नावे वगळणे आणि संशयास्पद अद्ययावत नोंदींचा समावेश आहे.
Election Commission ने SIR प्रक्रियेचे समर्थन केले आहे. मृत व्यक्तींच्या आणि दुबार नोंदी हटवणे, बदललेल्या पत्त्यांशी संबंधित बाबी हाताळणे आणि अन्यथा अपात्र नोंदी दूर करणे हा या प्रक्रियेचा उद्देश असल्याचे आयोगाने म्हटले आहे.
—
## पार्श्वभूमी: देशात आणि परदेशात सुरू असलेली निदर्शने
लंडनमधील निदर्शने ही भारतभर सुरू असलेल्या व्यापक निदर्शनांच्या लाटेचा भाग आहेत. CJP, Congress ची विद्यार्थी संघटना आणि नागरी समाजातील youth-activist groups यांच्या नेतृत्वाखाली ही निदर्शने होत आहेत. Gyanesh Kumar यांच्या कार्यकाळातील कथित निवडणूक अनियमितता आणि निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता हा त्यांचा मुख्य मुद्दा आहे.
SIR प्रक्रियेच्या परिणामी भारतभरात आतापर्यंत 130 million पेक्षा अधिक नावे मतदार याद्यांमधून वगळण्यात आली आहेत. त्यामुळे विरोधी पक्ष आणि कार्यकर्त्यांकडून तीव्र टीका होत आहे. मताधिकारापासून वंचित राहिलेल्या लोकांमध्ये वंचित समुदायांतील नागरिकांचे प्रमाण असमानपणे जास्त असल्याचा त्यांचा दावा आहे.
—
## पुढील दिशा
शनिवारचे लंडनमधील निदर्शन आणि शुक्रवारची निदर्शने ही निवडणूक आणि लोकशाही अधिकारांसाठी भारतीय प्रवासी समुदायातील आंतरराष्ट्रीय एकजुटीची सुरू असलेली अभिव्यक्ती दर्शवतात. भारताबाहेरून करण्यात येणाऱ्या मागण्या भारतातील विविध शहरांमध्ये मांडल्या जाणाऱ्या मागण्यांशी मिळत्याजुळत्या आहेत: Gyanesh Kumar यांचा राजीनामा आणि SIR मतदार यादी पुनरावलोकन प्रक्रिया थांबवणे किंवा तिच्यात व्यापक सुधारणा करणे.
या निदर्शनांचा आगामी काळात सरकारी धोरणांवर किंवा कायदेशीर आव्हानांवर परिणाम होतो का, याकडे निरीक्षकांचे बारकाईने लक्ष राहील — विशेषतः भारताच्या निवडणूक यंत्रणेवरील विश्वास पुन्हा प्रस्थापित करण्याच्या दृष्टीने. दरम्यान, मतदार याद्या स्वच्छ करण्याच्या भूमिकेसाठी SIR प्रक्रियेचे अधिकृतपणे समर्थन कायम आहे.
—
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
