ब्रिटनच्या हवामान अंदाजकर्त्यांचा इशारा: एल निनो शतकाहून अधिक काळातील सर्वाधिक तीव्र ठरू शकतो

UK मधील हवामान अंदाजकर्ते इशारा देत आहेत की विकसित होत असलेली El Niño घटना “शतकाहून अधिक काळातील सर्वाधिक तीव्र” ठरू शकते. तिचे जागतिक हवामानावर दूरगामी परिणाम होण्याची शक्यता असून, 2026 च्या उर्वरित काळात आणि 2027 मध्ये UK मधील हवामानावरही तिचा मोठा प्रभाव पडू शकतो.

—

## 2026 मध्ये अभूतपूर्व तीव्रतेचा अंदाज

उष्णकटिबंधीय प्रशांत महासागरात विकसित होत असलेल्या El Niño बाबत UK Met Office ने गंभीर इशारा दिला आहे. अंदाजानुसार समुद्राच्या पृष्ठभागाच्या तापमानातील विसंगती 3°C पेक्षा अधिक असू शकते. UK Met Office मधील दीर्घकालीन हवामान अंदाज विभागाचे प्रमुख Professor Adam Scaife यांनी या पातळीचे वर्णन “आधुनिक हवामान नोंदींमध्ये ऐकिवातही नसलेली” असे केले आहे. Scaife यांनी सांगितले की, “आमच्या अंदाजांमध्ये El Niño चा इतका तीव्र संकेत मी यापूर्वी कधीही पाहिलेला नाही.”

या वर्षीची घटना ऐतिहासिकदृष्ट्या वेगळी ठरण्याची शक्यता आहे. तज्ज्ञ तिची तुलना 1877–78 आणि 1997–98 मधील मोठ्या El Niño घटनांशी करत आहेत. अंदाजानुसार समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान 3°C पेक्षा अधिक वाढल्यास, ही घटना 19व्या शतकाच्या मध्यापासून उत्तरार्धापर्यंतच्या कालावधीनंतरची सर्वाधिक शक्तिशाली El Niño घटना ठरू शकते.

—

## जागतिक परिणाम: उष्णता, दुष्काळ आणि पाऊस

El Niño ही नैसर्गिकरित्या पुन्हा पुन्हा घडणारी हवामान प्रणाली आहे. तिचा संबंध विषुववृत्तीय प्रशांत महासागराच्या मध्य आणि पूर्व भागातील समुद्राच्या पृष्ठभागाच्या असामान्यरीत्या वाढलेल्या तापमानाशी आहे. या प्रणालीमुळे जागतिक हवामानात मोठे बदल होतात. काही भागांत उष्णता आणि दुष्काळ वाढतो, तर इतर भागांत अधिक मुसळधार पाऊस पडतो.

या प्रकरणात, अंदाज असे दर्शवतात की:

– जागतिक सरासरी तापमानात मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. El Niño चे संपूर्ण परिणाम साधारणपणे सुरूवातीनंतरच्या वर्षात दिसून येतात. त्यामुळे 2027 हे 2024 ला मागे टाकून नोंदवलेल्या इतिहासातील सर्वाधिक उष्ण वर्ष ठरू शकते, असा अंदाज आहे.
– दक्षिण अमेरिका आणि पश्चिम प्रशांत महासागराच्या काही भागांमध्ये तीव्र दुष्काळाचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
– जगभरातील हवामानाच्या पद्धतींमध्ये व्यत्यय येऊ शकतो. वाढती उष्णता आणि अधिक वारंवार होणाऱ्या वादळांमुळे शेती, ऊर्जा पुरवठा, जलस्रोत आणि सार्वजनिक आरोग्यावर परिणाम होऊ शकतो.

—

## UK आणि उत्तर-पश्चिम युरोपमध्ये काय अपेक्षित आहे

El Niño ची उत्पत्ती हजारो मैल दूर असली, तरी तिचे परिणाम विविध खंडांपर्यंत पोहोचू शकतात. UK आणि उत्तर-पश्चिम युरोपमधील हवामानावर अप्रत्यक्ष परिणाम होण्याची शक्यता आहे. हवामान अंदाजकर्त्यांनी पुढील बाबींचा धोका वाढल्याचे नमूद केले आहे:

– शरद ऋतू आणि हिवाळ्याच्या सुरुवातीच्या काळात अधिक पावसाचे आणि वादळी हवामानाचे कालखंड येऊ शकतात. असे संकेत नोव्हेंबरच्या आसपास दिसून येण्याची शक्यता आधीच व्यक्त करण्यात आली आहे.
– सुरुवातीच्या काळात तापमान सरासरीपेक्षा अधिक सौम्य राहू शकते; मात्र हिवाळ्याच्या उत्तरार्धात अधिक थंड किंवा शांत हवामानाचे कालखंड येऊ शकतात.
– ज्या भागांत पावसाचे प्रमाण वाढेल, तिथे पूराचा धोका वाढू शकतो. तसेच पायाभूत सुविधा, पाणीपुरवठा आणि आपत्कालीन सेवांवर ताण येऊ शकतो.

—

## तीव्रता आणि कालावधी: मॉडेल्स काय सांगतात

NOAA, ECMWF, WMO आणि UK Met Office यांसह अनेक हवामान अंदाज प्रणालींचे निष्कर्ष मोठ्या प्रमाणावर एकसारखे आहेत:

– उष्णकटिबंधीय प्रशांत महासागरात El Niño स्थिती आधीच विकसित झाली असून, 2026 च्या अखेरपर्यंत ती अधिक तीव्र होण्याची आणि 2027 च्या सुरुवातीपर्यंत कायम राहण्याची अपेक्षा आहे.
– समुद्राच्या पृष्ठभागाच्या तापमानातील वाढ मजबूत El Niño घटनांसाठी असलेल्या सामान्य मर्यादांपेक्षा बरीच अधिक राहण्याचा अंदाज आहे. काही अंदाजांमध्ये 2°C ची विसंगती गंभीर मानली जाते; मात्र यावर्षी बहुतेक मॉडेल्सनुसार ही विसंगती 3°C पेक्षा अधिक होऊ शकते.
– जागतिक तापमान मॉडेल्सनुसार वार्षिक सरासरी तापमान औद्योगिक युगापूर्वीच्या पातळीपेक्षा तात्पुरते 1.5°C पेक्षा अधिक वाढू शकते. त्यामुळे हवामानातील महत्त्वाच्या मर्यादा ओलांडण्याबाबतची चिंता वाढत आहे.

—

## हवामान बदलाला अधिक तीव्र करणारा घटक

मानवी कारणांमुळे जागतिक तापमान सातत्याने वाढत असलेल्या पार्श्वभूमीवर हा El Niño विकसित होत आहे, यावर शास्त्रज्ञांनी भर दिला आहे. त्यामुळे El Niño मुळे होणारी तापमानवाढ विद्यमान वाढत्या तापमानाच्या प्रवाहाला कमी न करता, त्यात आणखी भर घालेल.

या संयुक्त परिणामांचे व्यावहारिक परिणाम पुढीलप्रमाणे असू शकतात:

– हा El Niño अंदाज व्यक्त करण्यात आलेल्या अत्यंत तीव्र विसंगतींपर्यंत पोहोचला नाही, तरीही त्यातून होणारी कोणतीही तापमानवाढ आधीच उष्ण झालेल्या मूलभूत तापमानपातळीत भर घालेल.
– परिसंस्था, शेती आणि मानवी आरोग्यावर उष्णतेचा ताण वाढू शकतो, विशेषतः तापमानाच्या टोकाच्या परिस्थितीचा आधीपासून सामना करणाऱ्या भागांमध्ये.

—

## अंदाजांमध्ये अद्याप अनिश्चितता का आहे

तीव्र El Niño घटना होण्याच्या शक्यतेबाबत एकमत असले, तरी काही महत्त्वाच्या अनिश्चितता अद्याप कायम आहेत:

– घटनेची अचूक कमाल तीव्रता अद्याप निश्चित झालेली नाही. समुद्र आणि वातावरणातील परस्परसंवाद विकसित होत असताना त्यात बदल होऊ शकतो.
– विशेषतः प्रशांत महासागरापासून दूर असलेल्या प्रदेशांवरील परिणामांवर इतर हवामान घटकांचा प्रभाव असतो. त्यामुळे हे परिणाम El Niño च्या नेहमीच्या नमुन्यांनुसारच घडतील असे नाही.

—

## 2027 साठी तयारी: पुढे काय होणार

सध्याचे मॉडेल्स अचूक ठरल्यास, 2027 मध्ये जागतिक तापमानाचे नवे विक्रम प्रस्थापित होऊ शकतात. सरकारे आणि समुदायांना आतापासून तयारी करण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे. त्यासाठी:

– उष्णतेच्या लाटा, दुष्काळ आणि पूर यांसाठी पूर्वसूचना प्रणाली मजबूत करणे.
– अधिक पावसाळी हिवाळे आणि संभाव्य पूरस्थितीचा सामना करण्यासाठी जलव्यवस्थापन आणि पायाभूत सुविधांची लवचिकता यांना प्राधान्य देणे.
– विशेषतः तीव्र दुष्काळाचा सामना करण्याची शक्यता असलेल्या असुरक्षित उष्णकटिबंधीय प्रदेशांमध्ये हवामानाशी जुळवून घेण्याच्या उपाययोजनांचा विस्तार करणे.

This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.