नेपाळ आणि चीनमधील बचाव पथकांनी अल्प विश्रांतीनंतर पुन्हा बचावकार्य सुरू केले आहे. हिमालयातील पुरांमुळे मृतांची संख्या 600च्या दिशेने वाढत असताना, हजारो लोक बेपत्ता असून मदतीसाठी हताश आहेत.
—
## हिमनदी कोसळल्याने भीषण पूर
26 ऑगस्टच्या बुधवारी सकाळी उशिरा, समुद्रसपाटीपासून सुमारे 5,200 मीटर उंचीवर हिमालयातील एक हिमनदी कोसळली. बर्फ, चिखल आणि खडकांचा प्रचंड प्रवाह जवळपास 1,200 मीटर खाली येत लेंदे नदीवर आदळला. ― यामुळे नेपाळमधील रसुवा, नुवाकोट आणि धादिंग जिल्ह्यांतून महाप्रचंड अचानक पूर वाहू लागले. या प्रवाहादरम्यान त्रिशूली नदीची पातळी अवघ्या 30 मिनिटांत तब्बल नऊ मीटरने वाढली. सुरुवातीला या घटनेमागे भूकंप असल्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता; मात्र US Geological Survey ने नंतर स्पष्ट केले की नोंदवण्यात आलेला मोठा आवाज हा भूस्खलनाचाच होता.
—
## मानवी हानी वाढतच आहे
Nepal’s National Disaster Management Authority ने दिलेल्या माहितीनुसार, शनिवारपर्यंत 673 मृतदेह बाहेर काढण्यात आले आहेत. सीमेच्या नेपाळच्या बाजूला 2,496 लोक अद्याप बेपत्ता आहेत—त्यामध्ये पर्यटक किंवा कामगारांसह 517 परदेशी नागरिकांचा समावेश आहे.
तिबेटच्या बाजूला चिनी अधिकाऱ्यांनी किमान सात जणांच्या मृत्यूची पुष्टी केली असून, सुमारे 554 लोक बेपत्ता आहेत.
—
## अधिक मदतीसाठी प्रशासनाची धावपळ
बचावकार्यातील महत्त्वाच्या त्रुटी दूर करण्यासाठी नेपाळने भारत आणि चीनकडून विशेष प्रशिक्षित बचाव पथके पाठवण्याची औपचारिक विनंती केली आहे. बोगदा बचावकार्याचे प्रशिक्षण घेतलेल्या कर्मचाऱ्यांचा समावेश असलेली ही पथके शनिवारपर्यंत दाखल होण्याची अपेक्षा होती. जीव धोक्यात असताना मोठ्या पथकांमुळे बचावकार्य अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते, या सुरुवातीच्या चिंतेपेक्षा तातडीची गरज अधिक महत्त्वाची असल्याचे परराष्ट्र मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
—
## नवा धोका: अस्थिर हिमनदी तलाव
आपत्तीनंतरच्या काही दिवसांत कोसळलेल्या ठिकाणी पुराच्या पाण्यामुळे एक नवा तलाव तयार झाला. नाजूक ढिगाऱ्यांनी अडवून ठेवलेला हा नव्याने तयार झालेला तलाव फुटून परिस्थिती आणखी बिकट होण्याची भीती असल्याने शोधमोहीम तात्पुरती थांबवण्यात आली.
आता परिस्थिती “नियंत्रणात ठेवण्याजोगी” असल्याचे वर्गीकरण करण्यात आले असून, त्यामुळे बचावकार्य पुन्हा सुरू करता आले आहे. तरीही University of Colorado Boulder मधील हिमनदीविषयक धोके तज्ज्ञ Alton Byers यांनी हा तात्पुरता अडथळा अस्थिर असल्याचा इशारा दिला आहे. त्यांच्या मते, पाण्याचा हळूहळू नैसर्गिक निचरा होणे हा सर्वांत सुरक्षित पर्याय ठरेल. तलावातील पाण्याचे प्रमाण कमी करण्यासाठी चिनी पथके हातातील साधने किंवा अधिक थेट पद्धतींचा वापर करू शकतात, असेही त्यांनी नमूद केले. हिमनदी तलाव फुटून येणारे पूर टाळण्यासाठी अशाच उपाययोजना इतर ठिकाणीही करण्यात आल्या आहेत.
—
## नेतृत्वाने घेतली जबाबदारी
गुरुवारी चीनचे पंतप्रधान Li Qiang यांनी तिबेट-नेपाळ सीमेच्या जवळील ग्यिरॉन्ग येथील आपत्तीग्रस्त भागाला भेट दिली. त्यानंतर लगेचच राष्ट्राध्यक्ष Xi Jinping यांनी बैठक बोलावून अधिकाऱ्यांना “शोध आणि बचावाच्या योजना वैज्ञानिक पद्धतीने तयार करण्याचे” तसेच हिमनदी तलावांवरील देखरेख वाढवण्याचे आदेश दिले.
—
## आंतरराष्ट्रीय मदत पोहोचू लागली
जगभरातून मदत पोहोचू लागली आहे. भारत, ऑस्ट्रेलिया, दक्षिण कोरिया, अमेरिका आणि UN यांच्यासह Red Cross Federation आवश्यक मदत पुरवत आहेत. चिखलाच्या ढिगाऱ्यांमुळे आणि उद्ध्वस्त रस्त्यांमुळे संपर्क तुटलेल्या दुर्गम भागांपर्यंत पथके पोहोचू लागल्यानंतर मृतांची पुष्टी झालेली संख्या वाढण्याची शक्यता असल्याचा इशारा बचाव अधिकाऱ्यांनी दिला आहे.
—
## पुढे काय: तातडीच्या प्राथमिकता
– भूस्खलन आणि पुरामुळे अडथळे निर्माण झालेल्या दुर्गम भागांपर्यंत पोहोचून अधिक पीडितांचा शोध घेणे
– संभाव्य तटबंदी फुटून आणखी एक पूरप्रवाह निर्माण होऊ नये यासाठी नव्या तलावाला स्थिर करणे
– नेपाळची पायाभूत यंत्रणा अपुरी ठरत असलेल्या ठिकाणी शोध आणि बचाव क्षमता बळकट करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांमध्ये समन्वय साधणे
– हवामानविषयक ताणतणावांमुळे अचानक कोसळण्याचा धोका वाढलेल्या हिमालयातील हिमनदी तलावांवर सातत्याने देखरेख ठेवणे
—
या स्तरावरील आपत्ती प्रशासन आणि समुदायांसमोर मोठे आव्हान उभे करतात. हजारो लोक अद्याप बेपत्ता असल्याने, विनाशाची संपूर्ण व्याप्ती अद्याप स्पष्ट झालेली नाही. मात्र, पुन्हा सुरू झालेले बचावकार्य, आंतरराष्ट्रीय मदत आणि वैज्ञानिक मार्गदर्शन यांच्या मदतीने आणखी जीव वाचवण्याची—आणि पुढील शोकांतिका टाळण्याची—अल्पशी आशा अद्याप कायम आहे.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
