Source :- BBC PUNJABI

ਮੇਗਨ ਹਾਰਮਸ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੈਟਾਮੀਨ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ, ਰੀਹੈਬ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਸ਼ੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਬਲੈਡਰ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਨੂੰ ਇਨਕੰਟੀਨੈਂਸ ਪੈਡ ਪਹਿਨਣੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਸ਼ਾ ਚੈਰਿਟੀ ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਡੀਟੌਕਸ ਅਤੇ ਰੀਹੈਬਲੀਟੇਸ਼ਨ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਰੈਫਰਲ ‘ਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
2021 ਵਿੱਚ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੈਫਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ 112 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੈਫਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਤੋਂ 24 ਸਾਲ ਹੈ।
ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀਆਂ ਖਾਸ ਲੋੜਾਂ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ “ਪੁਰਾਣੀ, ਵੱਧਦੀ ਵਰਤੋਂ” ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਕਲਾਸ ਏ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਢਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਕਸਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਬਣ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਉੱਤਰੀ ਵੇਲਜ਼ ਦੇ ਫਲਿੰਟ ਦੀ 24 ਸਾਲਾ ਮੇਗਨ ਲਈ, ਲੋਕਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੋ ਗਈ।
ਇੱਕ ਏਅਰੋਨਾਟੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਘਰ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਨਸ਼ੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਈ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ “ਸਾਰਾ ਦਿਨ, ਹਰ ਰੋਜ਼” ਇਸ ‘ਤੇ ਸੀ, ਮੇਗਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਨੇ ਏਡੀਐੱਚਡੀ (ADHD) ਅਤੇ ਬਾਰਡਰਲਾਈਨ ਪਰਸਨੈਲਿਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੱਛਣਾਂ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਾਈਪਰਐਕਟਿਵ ਹਾਂ। ਮੈਂ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਇਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ”।
“ਪੈਡ ਜਾਂ ਡਾਇਪਰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ”
ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸਦੀ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ “ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗ ਗਈ”।
ਮੇਗਨ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਪਰ 4 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟ ਨੇ ਉਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਣ ਲਈ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਿੱਧੀ ਖੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇਨਕੰਟੀਨੈਂਸ ਪੈਡ ਪਹਿਨਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੈਡ ਜਾਂ ਡਾਇਪਰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ”।
“ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਜਿਉਂਦੀ ਹਾਂ ਜਾਂ ਮਰ ਗਈ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ।
“ਮੈਂ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੀਹੈਬ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੀ ਹਾਂ।”
ਮੇਗਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬਲੈਡਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਭਾਰ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੁਣ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ‘ਚ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਲਤ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮੰਗ 12 ਗੁਣਾ ਵਧੀ

ਜੋ ਮੂਰ ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ ਲਈ ਬਰਚਵੁੱਡ ਰੀਹੈਬਲੀਟੇਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਟਾਮੀਨ ਤੋਂ ਇਨਪੇਸ਼ੈਂਟ ਡੀਟੌਕਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰੈਫਰਲ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ”ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਸੀਂ 112 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ,” ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।”
“ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਸਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।”
ਇਹ ਦਵਾਈ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਸੋਸੀਏਟਿਵ ਐਨਸਥੀਟਿਕ ਵਜੋਂ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰ 2014 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਕਲਾਸ ਬੀ ਡਰੱਗ ਵਜੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਲੈਣਾ, ਰੱਖਣਾ, ਬਣਾਉਣਾ ਜਾਂ ਵੇਚਣਾ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।
ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 16 ਤੋਂ 59 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 2024-25 ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2,64,000 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ,
ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ 12 ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਕਿ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 25 ਤੋਂ 34 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਰੈਫਰਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਡਿਫ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ।
13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਰੀਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅੱਗੇ ਚੁਣੌਤੀ

ਸਾਊਥ ਵੇਲਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾ. ਡੈਰਨ ਕੁਏਲਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਰਚਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊਜ਼ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਲੈਡਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਗੁਰਦੇ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪਰ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਢਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹਨ।
“ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ”। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਹੁੰਦੇ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਕੀ ਹੈ।”
ਉਹ ਹੁਣ ਇਸ ਖਾਸ ਮਰੀਜ਼ ਗਰੁੱਪ ਲਈ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ ਦੇ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਆਬਾਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਸਮੂਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਜੋ ਨਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਇਲਾਜ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ”।

ਮਾਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਇੰਨੀ ਵਿਗੜ ਗਈ ਸੀ ਕਿ “25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ 80 ਸਾਲ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਰਗਾ ਸੀ”।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸਹੀ ਇਨਸਾਨ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ”।
ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦੇ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਦੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਲੜਕੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪੁੱਤ ਬਣਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ”।
ਮਾਰਕ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਥੱਕੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਸੁੰਘਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਨੱਕ ਦੇ ਢਹਿ ਜਾਣ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।
“ਇਹ ਸਵੈ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਨਸ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਜੋ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।”
ਇਹੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਗੁੰਮਨਾਮ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਿਲਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰੀ ਲਤ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਬਹੁਤ ਇਕੱਲਾ ਸਮਾਂ ਸੀ।
ਮਾਰਕ ਦੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ “ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕੋਕੀਨ ਅਤੇ ਕੈਟਾਮੀਨ” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰਪੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜੀਪੀ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ, ਪਰ ਉਹ ਇਹ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੱਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਇੱਕ ਔਖਾ ਸਬਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ”।
ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੁਏਲਚ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਏ ਐਂਡ ਈ ਅਤੇ ਜੀਪੀ ਸਰਜਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਾਂ ਸਵਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਲੋਕ ਸਹੀ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਅਸੀਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ”।
“ਨਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਲਗਭਗ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”
ਮੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਡੀਟੌਕਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਘਟਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
“ਅਸੀਂ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
“ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।”
ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੂਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੀਜੇ ਸੈਕਟਰ ਅਤੇ ਐੱਨਐੱਚਐੱਸ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਢਲਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਫ਼ਰਕ ਪਾਇਆ ਹੈ।
“ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਆਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।”
ਕੈਟਾਮੀਨ ਦੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਕੁਏਲਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਮੌਜੂਦਾ ਕੈਟਾਮੀਨ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ।
“ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ, ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਸ਼ਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕਿੰਨੇ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ ਕੇਟਾਮਾਈਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ”।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਏਲਚ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਲੀਡੋਸਕੋਪ ਵਿੱਚ ਪੀਅਰ ਸਪੋਰਟ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕੰਮ “ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ” ਹੈ।
“ਉੱਥੇ ਨਿਰਣਾ ਜਾਂ ਕਲੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ, ਪੀਅਰ ਤੱਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬਰਚਵੁੱਡ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।”
ਮਾਰਕ ਲਈ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਵੀ ਅਡੋਲ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
“ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਪੈਸਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਥੇ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲਣਾ ਕਿੰਨਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।”
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
source : BBC PUNJABI




