સુચિકા હુડ્ડા: 12 વર્ષની ઉંમરે છેડતી થઈ, ચાર અલગ-અલગ રમતો શીખી, હવે છેક 24 વર્ષે ભારત માટે મેડલ જીત્યો

12 વર્ષની ઉંમરે થયેલી એક છેડતીની ઘટનાએ સુચિકા તરિયાલને જુડોમાં પ્રવેશ કરાવ્યો.

એક સમયે જે છોકરી માત્ર પોતાનું રક્ષણ કરવા લડાઈ શીખવા માગતી હતી, તે આજે એશિયન ગેમ્સના પોડિયમ સુધી પહોંચી ગઈ છે.

24 વર્ષની લાંબી રમતગમતની સફરમાં સુચિકાએ અનેક ઈજાઓ, રમતનું બદલાવ અને પરિવાર કે સમાજનાં દબાણનો સામનો કર્યો છે.

કોઈ પણ આર્થિક મદદ કે ફંડિંગ વગર તેમણે પોતાના દમ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર સુધી પહોંચીને આ સફળતા મેળવી છે.

ગત સોમવારે 36 વર્ષનાં સુચિકાએ 2026 એશિયન ગૅમ્સમાં મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સ (MMA) માં 60 કિગ્રા વજન વર્ગ કૅટેગરીમાં બ્રૉન્ઝ મેડલ જીત્યો છે.

આ મેડલથી તેમનું સ્વપ્ન પૂર્ણ થયું છે જે તેમને લગભગ અઢી દાયકાની અનિશ્ચિતતાઓથી ભરેલી સ્પૉર્ટ્સ કારકિર્દી પછી મળ્યું છે.

સુચિકા એ હરિયાણાના સ્પૉર્ટ્સ વિભાગ તરફથી ગુરુગ્રામમાં જુડોના કોચ તરીકે કામ કરે છે.

તેમણે આ મેડલ પછી કહ્યું કે, “આ એક સ્વપ્ન સાકાર થવા જેવું છે. હું ફક્ત આ દિવસ માટે જ સખત મહેનત કરી રહી હતી. હવે મેડલ જીત્યા પછી, મને એવું લાગે છે કે ભગવાને મને બધું આપ્યું છે અને મારા જીવનનો હેતુ પૂર્ણ થયો હોય તેવું લાગે છે.”

જોકે, તેમના જીવનમાં એવો સમય પણ આવ્યો જ્યારે તેમને એવું પણ લાગતું હતું કે શું આ સફર આટલી લાંબી હશે?

સુચિકા કહે છે, “ઈજાઓને કારણે, ક્યારેક મને લાગતું હતું કે આ એક લાંબી સફર હતી અને હવે મને લાગે છે કે મારે તેને એક દિવસ કહેવો જોઈએ. પરંતુ એક કે બે દિવસ પછી હું થોડી વધુ સ્વસ્થતા સાથે ટ્રેનિંગ મેટ પર પાછી ફરીશ.”

“એક મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય મલ્ટી-સ્પૉર્ટ ઇવેન્ટમાં મેડલ જીતવાના જીવનના અધૂરા મિશનનું લક્ષ્ય રાખું છું.”

તેઓ કહે છે, “એશિયન ગૅમ્સમાં મેડલ જીતવાની ખુશી વ્યક્ત કરવા માટે મારી પાસે કોઈ શબ્દો નથી. આજે બધી મહેનત, સામાજિક દબાણ અને ઈજાઓનું વળતર મળી ગયું છે.”

સુચિતાના જીવનનું આ મિશન કુલ ચાર કૉમ્બેટ સ્પૉર્ટ્સ થકી પૂર્ણ થયું છે. પહેલાં જુડો, પછી કુરાશ, પછી જુ-જિત્સુ અને અંતે મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સમાં તેમને મેડલ મળ્યો.

સુચિકા યાદ કરતાં કહે છે કે, “હું 12 વર્ષની હતી અને વાળ કપાવવા માટે ગઈ હતી. જ્યારે વાળ કાપવાનું કામ ચાલી રહ્યું હતું, ત્યારે વાળંદે મારી સાથે અડપલા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.”

“મેં તેને આમ ન કરવા કહ્યું. પરંતુ તે ઘટનાની મારા જીવન પર કાયમી છાપ પડી અને મેં કૉમ્બેટ સ્પૉર્ટ્સ પસંદ કરવાનું નક્કી કર્યું.”

“આથી, જો મને ફરીથી આવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો પડે, તો હું તે વ્યક્તિને પાઠ ભણાવી શકું.”

જુડોની રમત ટૂંક સમયમાં સ્વ-બચાવ કરતાં ઘણી વધારે આગળ વધી ગઈ. તેના પહેલા વર્ષમાં, તેમણે કૉમનવેલ્થ ગૅમ્સ, એશિયન ગૅમ્સ અથવા ઑલિમ્પિક્સમાં એટલે કે એક મલ્ટી-સ્પૉર્ટ ઇવેન્ટમાં મેડલ જીતવાનું સ્વપ્ન જોવાનું શરૂ કર્યું.

2022 કૉમનવેલ્થ ગૅમ્સમાં તેઓ જુડોમાં થોડેથી મેડલ ચૂકી ગયાં. ત્યારપછી તેમણે એ નિર્ધાર કર્યો હતો કે આંતરરાષ્ટ્રીય પોડિયમ તેમને ઊભું રહેવું છે.

2023 એશિયન ગૅમ્સ માટે વજન કૅટેગરીની અનિશ્ચિતતાઓને કારણે તથા ઈજાને કારણે તેમણે કુરાશ અજમાવવાનું નક્કી કર્યું.

કુરાશ એ કુસ્તી અને જુડોના તત્ત્વોને જોડતી એક મધ્ય એશિયાની લોક કુસ્તી શૈલી છે. પરંતુ તેઓ તેમાં પણ પ્રારંભિક રાઉન્ડમાં જ બહાર થઈ ગઈ.

ત્યારબાદ તેઓ 2026માં એશિયન ગૅમ્સને લક્ષ્ય બનાવીને જુ-જિત્સુમાં ભાગ લેવાં ગયાં. 2024માં તેઓ આ રમતમાં વર્લ્ડ ચૅમ્પિયન બન્યાં. પરંતુ 2025ના અંત ભાગમાં, કેન્દ્રીય રમત મંત્રાલયે આ રમતના નૅશનલ ઍસોસિયેશનને અલગ કરી દીધું ત્યારે તેમના રસ્તામાં નવો અવરોધ આવ્યો.

ત્યારબાદ જુ-જિત્સુને એ કૅટેગરીમાં સામેલ ન કરવામાં આવ્યું જેમાંથી ભારત ઍથ્લીટ્સને એશિયન ગૅમ્સમાં મોકલે છે.

આ પછી સુચિકાએ ચોથી રમત પસંદ કરી, જે હતી મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સ.

પરંતુ એશિયન ગૅમ્સ માટે ક્વૉલિફાઇંગ માપદંડનો અર્થ એ હતો કે તેમના વજનવર્ગમાં એશિયાના ટોચના છ ક્રમાંકિત ખેલાડીઓમાં સ્થાન મેળવવું. સુચિકાને આ મોટાભાગે પોતાના ખર્ચે કરવું પડ્યું.

તેમણે બે એશિયન ચૅમ્પિયનશિપમાં ભાગ લીધો. જાન્યુઆરીમાં ચીનમાં અને માર્ચમાં ઉઝબેકિસ્તાનમાં તેમણે ભાગ લીધો અને બંનેમાં બ્રૉન્ઝ જીત્યો. કટ-ઑફ પહેલાં તેઓ 60 કિગ્રાની કેટેગરીમાં એશિયામાં નંબર 1 હતાં.

તેમનાં પતિ કપિલ હુડાએ કહ્યું કે, “મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સ એ એક નવી રમત હોવાથી તેની કોઈ રાષ્ટ્રીય ટ્રેઇનિંગ નહોતી અપાતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય ચૅમ્પિયનશિપમાં ભાગ લેવા માટે કોઈ સરકારી નાણાકીય સહાય નહોતી.”

“અમારે ક્વૉલિફાઇંગ ટુર્નામેન્ટમાં એ ભાગ લઈ શકે તેના માટે ભંડોળ જાતે જ આપવું પડતું હતું.”

આ ટ્રેનિંગનો અર્થ એ પણ હતો કે કામથી પગાર વિના દૂર રહેવું.

સુચિકાનું કહેવું છે કે હરિયાણા રમતગમત વિભાગમાં હાલની રજાની જોગવાઈઓ એ કોઈ ઉત્કૃષ્ટ ખેલાડીઓના ક્વોટા હેઠળ નિયુક્ત કરાયેલા ખેલાડીઓ માટે તેમની સ્પર્ધાત્મક કારકિર્દી ચાલુ રાખવાનું મુશ્કેલ બનાવી શકે છે.

તેઓ કહે છે કે, “અમારા વિભાગમાં એક નિયમ છે કે રમતગમત માટે ફક્ત 30 દિવસની રજા લઈ શકાય છે, અને તે પછી, જો રજા ચાલુ રહે છે, તો તે પગાર વિના હોવી જોઈએ.”

“મને આશા છે કે વિભાગ આ પર કામ કરશે અને નિયમ સાથે થોડું લચીલાપણું દાખવશે.”

“અમને ઉત્કૃષ્ટ ખેલાડીઓના ક્વોટા હેઠળ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેથી, જો અમે અમારી સ્પૉર્ટ્સ કારકિર્દી ચાલુ રાખવા માગતા હોઈએ, તો અમને તે કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ.”

“મને આશા છે કે મારો મેડલ અન્ય લોકોને પણ મદદ કરશે.”

36 વર્ષની ઉંમરે તેમને ઉંમર અને ઈજાઓ પહેલેથી જ દરેક ટ્રેનિંગ પીરિયડને વધુ મુશ્કેલ બનાવી રહી હતી. લગ્ન એ સામાજિક અપેક્ષાઓનું બીજું સ્તર લઈ આવ્યા.

ઉત્તરાખંડનાં રહેવાસી સુચિકાએ 2016માં કપિલ સાથે લગ્ન કર્યાં અને હરિયાણાના રોહતકના કલોઈ ગામમાં એક રૂઢિચુસ્ત પરિવારનો ભાગ બન્યાં.

ગુરુગ્રામ સ્થિત ઍન્જિનિયર કપિલે જોકે એ નિર્ણય લીધો કે કૌટુંબિક અપેક્ષાઓ તેમનાં પત્નીની રમતગમત કારકિર્દીમાં બાધા ન બનવી જોઈએ.

કપિલ કહે છે, “અમારાં લગ્નનાં ચાર-પાંચ વર્ષ પછી, જ્યારે પણ ગામના અમારા સંબંધીઓ સુચિકાને મળતા ત્યારે તેઓ સૌથી પહેલી વાત એ પૂછતા કે તે અમને ‘સારા સમાચાર’ ક્યારે આપશે?”

“આથી, મેં તેને કૌટુંબિક સામાજિક કાર્યક્રમોમાં ન લઈ જવાનું અને તેને રમતગમત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા દેવાનું નક્કી કર્યું.”

“જ્યારે તે પહેલેથી જ ખૂબ આગળ વધી ચૂકી હતી અને તેણે ઘણું બલિદાન આપ્યું હતું, ત્યારે હું તેની સ્પૉર્ટ્સ કારકિર્દીમાં કંઈપણ અવરોધ આવે એ જોવા માગતો ન હતો.”

“મને હજુ પણ યાદ છે કે 2021ના અંતમાં, તે માર્શલ આર્ટ્સ પર આધારિત રિયાલિટી શો, ઇન્ડિયાઝ અલ્ટીમેટ વૉરિયરનો ભાગ હતી, જ્યાં તેણે લડાઈ દ્વારા પોતાની કુશળતા સાબિત કરવાની હતી.”

“પાંચમા એપિસોડ દરમિયાન, તેની કોણી ડિસલોકેટેડ થઈ ગઈ હતી. ડૉક્ટરે તેને સર્જરી કરાવવાની સલાહ આપી, જેના કારણે તેણે પાંચ કે છ મહિના સુધી તાલીમથી દૂર રહેવું પડ્યું હોત અને તેનો અર્થ એ થયો કે તેણે 2022 કૉમનવેલ્થ ગૅમ્સમાં ભાગ લેવાની તક ગુમાવવી પડી હોત.”

કપિલ કહે છે, “કૉમનવેલ્થ ગૅમ્સને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે પીડાદાયક રસ્તો અપનાવ્યો. મેં તેણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જીત મેળવવા માટે કરેલા સંઘર્ષને જોયો છે.”

“હું કઈ રીતે તેને સપોર્ટ ન કરું? મેં જ્યારે તેને પ્રપોઝ કર્યું ત્યારે મેં તેને વાયદો કર્યો હતો કે તે ઇચ્છે ત્યાં સુધી પોતાની સ્પૉર્ટ્સ કારકિર્દી શરૂ રાખી શકે છે.”

પતિના સમર્થનને કારણે તેમની ટ્રેનિંગનાં સાધનોની ગોઠવણ શક્ય બની.

કપિલે કહ્યું કે, “મિક્સ્ડ માર્શલ આર્ટ્સ એક નવી રમત હોવાથી અને તેમાં કોઈ નૅશનલ ટ્રેનિંગ ન હોવાથી તેમણે ગુરુગ્રામમાં તેમનો ટ્રેનિંગ બેઝ રાખ્યો.”

“પરંતુ ઘરમાં ઘણા બધા વિક્ષેપો હતા કારણ કે અમારી પાસે પાલતુ પ્રાણીઓ પણ છે અને અન્ય નાની નાની ઘરની જવાબદારીઓ પણ છે.”

“આથી, મેં તેને જુલાઈ અને ઑગસ્ટમાં બે મહિના માટે મુંબઈના એમએમએ સેન્ટરમાં મોકલવાનું નક્કી કર્યું. એશિયન ગૅમ્સ માટે જતા પહેલાં તેણે ત્યાં તાલીમ લીધી હતી.”

એશિયન ગેમ્સમાં આવેલો બ્રૉન્ઝ મેડલ એ તરિયાલ બહેનોની સ્પૉર્ટિંગ ફેમિલી સ્ટોરીમાં એક નવો વળાંક છે.

સુચિકા તેમનાં ત્રણ બહેનો – સ્નેહા, શાલિની અને તૈવિથ માટે એક માર્ગદર્શક બન્યાં. ચારેય તરિયાલ બહેનોએ જુડો અને અન્ય કૉમ્બેટ સ્પૉર્ટ્સમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે.

સ્નેહા ઉત્તરાખંડ પોલીસમાં કામ કરે છે, તૈવિથ સેન્ટ્રલ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિક્યૉરિટી ફોર્સ (CISF) માં કાર્યરત છે, જ્યારે શાલિની જુડો કોચ છે.

2022માં હરિયાણા રમતગમત વિભાગમાં જોડાતા પહેલાં સુચિકા પણ સીઆઈએસએફમાં કામ કરતાં હતાં.

સામાન્ય પૃષ્ઠભૂમિમાંથી આવતી આ બહેનોએ સ્પૉર્ટ્સને માત્ર એક વ્યવસાય જ નહીં પરંતુ આઝાદી તરીકેના માર્ગ તરીકે ગણ્યો.

શરૂઆતમાં તેમનાં દાદી છોકરીઓને એકલા મુસાફરી કરવાની મંજૂરી આપવા અંગે ડરતાં હતાં પરંતુ તેમના પિતા તેમની સાથે ઊભા રહ્યા હતા.

સુચિકાએ કહ્યું, “મારા પિતા અમારી સાથે ઊભા રહ્યા અને અમને અમારાં સ્વપ્નો અમને જીવવાં દીધાં.”

છોકરીઓની આગામી પેઢી માટે સુચિકા શું ઇચ્છે છે તેને આ અનુભવોએ આકાર આપ્યો છે.

“મેં જુડોનો અભ્યાસ શરૂ કર્યા પછી એવા ઘણા પ્રસંગો આવ્યા જ્યારે લોકલ બસ કે ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતી વખતે જ્યારે કોઈ સહ-મુસાફરે મારી સાથે કે અન્ય છોકરીઓ સાથે દુર્વ્યવહાર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. મેં તેમને પાઠ ભણાવ્યો.”

“તેમણે ક્યારેય કલ્પના પણ નહીં કરી હોય કે પાતળાં શરીરવાળી છોકરી તેમને આ રીતે ટેકલ કરી શકે છે. જુડોએ મને તમામ પ્રકારની પ્રતિકૂળતાઓને દૂર કરવાની શક્તિ આપી છે.”

તેઓ કહે છે,”તેથી જ હું ઇચ્છું છું કે દરેક છોકરી માર્શલ આર્ટ્સ અથવા કોઈપણ પ્રકારનું કૉમ્બેટ સ્પૉર્ટ્સ શીખે, જેથી જો કોઈ છોકરીઓને હારેલી માની લેવાની ભૂલ કરે તો તેમની સામે લડી શકાય અને પાઠ ભણાવી શકાય.”

સુચિકા માટે માર્શલ આર્ટ્સ એ હંમેશાં મેડલ કરતાં કંઈક વધુ રહ્યું છે.

“જુડો અને માર્શલ આર્ટ્સે મને બધું જ આપ્યું છે. છેડતીનો સામનો કરવાની શક્તિથી લઈને મને સ્વતંત્ર બનવા માટે પ્લૅટફૉર્મ પૂરું પાડવા સુધી, સ્પૉર્ટ્સ એ મારા માટે જીવનનો એક માર્ગ બની ગયું છે.”

12 વર્ષની છોકરી પોતાનું રક્ષણ કરવા માગતી હોવાથી જુડો ક્લાસમાં પ્રવેશી એનાં ચોવીસ વર્ષ પછી, એ છોકરી આખરે આંતરરાષ્ટ્રીય મલ્ટી-સ્પૉર્ટ ઇવેન્ટમાં મેડલ મેળવે છે.

આ પળે તેમને પોડિયમ કેવું લાગ્યું હશે તેની કલ્પના કરી શકાય તેવું છે.

બીબીસી માટે કલેક્ટિવ ન્યૂઝરૂમનું પ્રકાશન